Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 1.22

Ṭīkā 1.22

Language
Sanskrit

1.22

madīyamānasadṛśān anyānapi yadi manyase tānapi dāsyāmītyāha - etat iti | prabhūtāṣṭāpadānarghanavaratnanāyamānaṃ vittam | saptadvīpavatī bhūḥ mahābhūmiḥ | kāmānāṃ mānuṣalokādidevalokāntagatānāmityarthaḥ | mama satyasaṃkalpatvāt | tvāṃ kāmabhājaṃ karomi ityatra vicikitsāṃ mā kuru |
prākṛtadhiyāmapi sarvabhūtātmaikatvajñānataḥ śokātyayamāha—aśarīraṃ iti | devapitṛmanuṣyādiśarīreṣu nāmarūpopādhiṣvanekeṣu anavasthiteṣvapi ghaṭopādhyasaṅgavyomaikatvanityatvavadayamātmā aśarīraḥ śarīratrayāpavādādhikaraṇatvenāvasthitaḥ | śarīratrayasya vyāvahārikyādidṛṣṭyā mithyātvenāvasthitatve'pi tadāropāpavādādhikaraṇasyātmano'śarīratvenāvasthitatvāt | avikṛtatvena aśarīraṃ netyamityarthaḥ | aparicchinnasvarūpatvāt mahāntam āpekṣikamahattvaṃ vārayati— vibhuṃ iti| vyāpinamityarthaḥ | “nityaṃ vibhuṃ sarvagatam” iti śruteḥ | aśarīraṃ tyādiviśeṣaṇaviśiṣṭaṃ ātmānaṃ śarīrādisāpekṣāśarīratvādigataheyāṃśāpahnavasiddhaṃ brahma svamātramiti matvā tanmananasamakālameva dhīro vidvān svātiriktāvidyā-
padatatkāryajātaṃ satyatvavyāvahārikatvaprātibhāsikatvādirūpeṇa asti nāstīti na śocati śocanīyaviṣayavairaḷ‌yāt |
tatra ko mohaḥ kaḥ śoka ekatvamanupaśyataḥ |
iti śruteḥ |

Linked texts (1)