Pramāṇa · Search · About · API

Kaṭha Upaniṣad 4.8

Ṭīkā 4.8

Language
Sanskrit

4.8

yat pratijñātaṃ guhyaṃ vakṣyāmīti tadāha—ya iti | ya eṣa jīvabhāvametya svabhāvataḥ karaṇeṣu supteṣu svābhipretastryannapānādiviṣayakanānāvidhakāmaṃ kāmaṃ kāmanāparaṃparāṃ svāvidyayā nirmimāṇo niṣpādayan ya eṣa puruṣo jāgarti na hi kadācit karaṇavat svapiti, so'yaṃ puruṣo jīvabhāvamāpannaśrutyācāryaprasādāttajjīvitāpāthe yatsarvāpahnavasiddhaniṣpratiyogikabrahmamātratayā virājate tadeva brahmamātraṃ śukraṃ niratiśayajyotiḥsvarūpatvāt | svamātratayopabṛṃhaṇāt taddhi brahma | na hyanadhikāriṣu gopanīyaṃ tadatiriktaṃ guhyamasti | sarvaśāstreṣu tadeva niṣpratiyogikāmṛtaṃ vikaḷebarakaivalyaṃ ucyate | punaḥ svājñādidṛṣṭyā yat sarvakāraṇabhāvamāttavadbhāti tasminneva sarve lokāḥ samāśritāḥ | na hi tadu tat brahma kaścidapi atyeti | na hi vātādayo'pi tacchāsanamatikramituṃ pārayanti “bhīṣāsmādvātaḥ pavate” iti śruteḥ | yat svājñādidṛṣṭerjagatkāraṇatvenābhimataṃ svājñādidṛṣṭyapahnavapūrvakaṃ paramārthadṛṣṭirjātā cettadeva niṣpratiyogikabrahmamātraṃ bhavati | etadvai tat iti pūrvavat |

Linked texts (1)