Pramāṇa · Search · About · API

Kauṣītaki Upaniṣad 1.7.3

Kauṣītakyupaniṣaddīpikā (Śaṅkarānanda) 1.7.3

Language
Sanskrit

1.7.3

manaḥ saṅkalpavikalpātmakamantaḥkaraṇaṃ dūtaṃ mahārājasyeva sandhivigrahakāribhṛtyavadvarttamānaṃ| vāk tālvādisthānasthamindriyaṃ pariveṣṭrī pariveṣaṇasya kartrī mahārājasya viśvāsanīyā yoṣidiva | cakṣuḥ rūpopalabdhikaraṇamindriyaṃ goptṛ gotṛśabdavācyānāmindriyāṇāṃ rakṣakaṃ mahārājasyeva gorbhumeḥ rakṣako mantrī | śrocaṃ śabdopalabdhikaraṇaṃ saṃśrāvayitṛ samyak śravaṇakārakaṃ pratīhārarūpaṃ | tasmai vā etasmai prāṇāya brahmaṇe kṛtaṃ vyākhyānaṃ, hakāraṣaṣṭhyorabhāvo viśeṣaḥ | atra caturthī tu balimabdayogāthā | etā uktā manaśyādyāḥ sarvā nikhilā devatā devatāśabdavācyāḥ ayācamānāya idaṃ mahyamāharantviti prārthanāmakūrvāṇāya baliṃ garbhadāsā dūva rājñaḥ karamapekṣitamarthajātamityarthaḥ, haranti āharanti arpayantītyarthaḥ | tatho eva api tathaiva na tvanyathā, asmai prāṇopāsakāya sarvāṇi nikhalāni bhūtāni sthirajaṅgamāni ayācamānāyaiva dūdaṃ me prayacchantu dūti prārthanāmakūrvāṇāyaiva na tu kurvāṇāyāpi, baliṃ haranti vyākhyātaṃ | asmai dūti ca

Linked texts (1)