Pramāṇa · Search · About · API

Kauṣītaki Upaniṣad 3.1.1

Kauṣītakyupaniṣaddīpikā (Śaṅkarānanda) 3.1.1

Language
Sanskrit

3.1.1

'yamiti darśayituṃ paryāyacatuṣṭaye'pi nakāracatuṣṭayaṃ| nāsya pāpaṃ cakṛṣo mukhānnīlaṃ vetīti kiṃ bahunā'sya mahātmajñāninaḥ pāpaṃ cana cakṛṣaḥ pāpamapi kartumicchoḥ mukhāt vadanāt nīlaṃ mukhakāntisvarūpaṃ nīlaṃ nīlimāśrayarūpaṃ vā mukhātkaṇṭhajihvādivadanāt na veti na veti nāpagacchati, dūtiśabdaḥ prakṛtabrahmajñānastutiparisamāptyarthaḥ | evaṃ brahmajñānaṃ stutvā ātmano brahmaṇaḥ svarūpaṃ vivakṣuḥ sa indra ha kila uvāca uktavān, prāṇaḥ prāṇaśabdābhidheyaḥ prāṇopādhiko vā'smi bhavāmi prajñātmā buddhivṛttipratiphalitaprajñānaikasvabhāvaḥ taṃ prāṇaṃ prajñātmasvarūpaṃ māmānandātmānamindraṃ āyuḥ sarvaprāṇināṃ jīvanakāraṇaṃ prāṇāpānavyatiriktaṃ prāṇāpānayorāśrayabhūtaṃ amṛtaṃ maraṇaśūnyaṃ ṣaḍbhāvavikāraśūnyamityarthaḥ | iti prāṇaḥ prajñātmendraḥ āyuramṛtamasmītyanena rūpeṇa upāsva yāvadātmasākṣātkāraṃ vijātīyapratyayaśūnyaṃ sajātīyapratyayapravāhaṃ kuru | nanvekasyaiva bhavata indrasya prāṇaḥ prajñātmā''yuramṛtamiti guṇāḥ kimityāśaṅkyotetyāha,

Linked texts (1)