Pramāṇa · Search · About · API

Maitrayaniya Upanishad 6.34.5

Maitryupaniṣaddīpikā (Rāmatīrtha) 6.34.5

Language
Sanskrit

6.34.5

pākanirvṛttatvādādityasya rasatvaṃ sarvakarmaphalāśraya ityarthaḥ, amṛtaṃ devānāṃ modanahetutvāt, brahma bhūrbhuvaḥsvaromiti trailokyamoṅkārārthabhūtamoṃkāraśca sarvametadevetyarthaḥ | etat sarvaṃ chāndogye ‘asau vā ādityo devamadhu’ ityatra madhuvidyāyāṃ spaṣṭamāmnātaṃ | atraiṣa ślokaḥ aṣṭapādamiti | aṣṭau diśaḥ pādā yasya so'ṣṭapādastaṃ | savitā hyantarikṣasthaḥ pādairiva digbhiḥ pratitiṣṭhatīva vibhāvyate | yadvā ‘ārogo bhrājaḥ paṭaraḥ pataṅgaḥ svarṇaro jyotiṣīmā vibhāsaḥ kaśyapo'ṣṭamaḥ sa mahāmeruṃ na jahāti’ iti taittirīyāraṇyakoktā ārogyādayo'ṣṭau pādā jñeyāḥ | śuci śuddhamalepakamityetat | haṃsaṃ hanti gacchatīti haṃsaḥ, paribhramantamiti yāvat | atha vā haṃsa iti sūryanāma ‘haṃsaḥ śuciṣat’ iti, ‘asau vā ādityo haṃsaḥ śuciṣat’ iti brāhmaṇadarśanāt | trisūtraṃ trīṇi sūtrāṇi sūcakāni bandhanāni vā yasya sa trisūtrastaṃ, ṛgyajuḥsāmabhirhi pratipādyate savitā trayyātmaka maṇḍalanivaddhaśca | tathā ca śrutiḥ ‘saiṣā trayyeva vidyā tapati’ iti | aṇuṃ sūkṣmamindriyāgocaraṃ | avyayaṃ śāśvataṃ | dvidharme'ndhaṃ dvābhyāṃ puṇyapāpābhyāmandhamanavabhāsamānaṃ puṇyapāparahitamityarthaḥ | dharme'ndhamiti chāndasaḥ | tejasendhyaṃ teja-

Linked texts (1)