Pramāṇa · Search · About · API

Mandukya Upanishad 6.4.1

Commentary 6.4.1

Language
Sanskrit

6.4.1

māṇḍūkyopaniṣadvyākhyāṃ kariṣye padacāriṇīm | omātmābhedasaṃbodhādānandātmaprakāśinīm | nāmanāminorloke bhedasyāprasiddhatvādvastutaścaukārasya brahmavirtatvāddhiDomainṃ ca vivartādhiṣṭhānena bhedaśūnyatvādataṃ oṃkāraṃ brahmanāmadheyaṃ brahmadṛṣṭyā''ha - om | avati brahmabuddhyā dṛṣṭo draṣṭṛnityog | iti oṃkārānu haraṇārthaḥ | etat | uktamoṃkārarūpaṃ jagatparṇasya śaṅkusthānīyaṃ brahmaṇā tādātmyaṃ proktaṃ brahmaṇo vikāro nāmadheyaṃ ca | akṣaram | varṇātmakam | idaṃ vividhapratyayagamyaṃ cetanācetanātmakaṃ jagatsarvaṃ nikhilaṃ tasya sarvātmakasyaukārasyopavyākhyānamupa sāmīpyena vispaṣṭamā samantātkathanamuktārthavivaraṇamityarthaḥ | bhūtamatītaṃ bhavadvartamānaṃ bhaviṣyadanāgatamityanena prakāreṇa sarvaṃ nikhilamoṃkāra eva praṇava eva na tvanyat | yacca yadapi prasiddhaṃ sadasadātmakamanyaduktādvyatiriktaṃ trikālātītamuktakālatrayāsaṃspṛṣṭaṃ tadapyuktaṃ brahma naraviṣāṇādikamapi | apiśabdaḥ pūrveṇa samuccayamāha | oṃkāra eva vyākhyātam | oṃkārasya brahmaṇo nāmadheyatvādisaṃkhyātiriktityabhiprāyeṇā''ha - sarvaṃ nikhilaṃ hi niścitametatprapañcajātaṃ brahma satyajñānādilakṣaṇaṃ bṛhat | jaḍasyaiva brahmātmatvamuktaṃ na cetanasyetiśaṅkānirākaraṇārthamāha - ayamanubhūyamāna ātmā'smatpratyayālambanaścetanastvaṃpadārthaḥ | brahmoktaṃ tatpadārthaḥ | sa kāryakāraṇabhāvamantareṇa brahmaṇā tādātmyaṃ prāpto'yamātmā vyākhyātam | catuṣpāccatvāraḥ pādā yasya sa catuṣpāt |

Linked texts (1)