Pramāṇa · Search · About · API

Mandukya Upanishad 1.4

Māṇḍūkyopaniṣaddīpikā 1.4

Language
Sanskrit

1.4

ekonaviṃśati khaḥ | vyākhyātam | praviviktabhukapraviviktaṃ sūkṣmaṃ bhuṅka iti praviviktabhuk | taijasastejo'ntaḥkaraṇaṃ kartṛkaraṇakāryādibhāvena pariṇataṃ tadeva sthūlaśarīrādihīnaṃyasya sa taijasaḥ | antaḥkaraṇasya svāmītyarthaḥ | jāgaritānantarabhāvitvāt | dvitīyaḥ pādaḥ | spaṣṭam |
idānīṃ tṛtīyaṃ pādaṃ vaktumāha-yatra yasminkāle suptaḥ uparatendriyagrāmo na kaṃcana kāmaṃ kāmayate kamapi puṇyapāpahetubhūtaṃ putrakṣetrādikaṃ nābhilaṣati | na kaṃcana svapnaṃ paśyati | kamapi śubhamaśubhaṃ vā vāsanāvilāsaṃ nāvalokayati taṃtkāmākāmūnasvapnānavalokana rūpaṃ suṣuptaṃ
gāḍhanidrāprāptisthānam | suṣuptasthānaḥ suṣuptaṃ svayaṃ śrutyā vyākhyātaṃ sthānaṃ yasya sa suṣuptasthānaḥ ekībhūtaḥ | sarvajagadbījabhūtasyā''varaṇātmakasyājñānasyānuparamādaneko'pyantaḥkaraṇavikṣepoparamāmekatāṃ gaṃtaḥ | prajñānaghana eva prajñānamātmano rūpaṃ brahmaṇā bhedarahitaṃ svayaṃprakāśaṃ tasya ghanaḥ piṇḍa iva sa eva na tvantaḥ kāraṇādibāhyaṃ ca | na ca nirānanda ityāha-

Linked texts (1)