Muṇḍaka Upaniṣad 2.2
Padapāṭha (sandhi-resolved text, TITUS) 2.2
- Language
- Sanskrit
2.2.1
āviḥ sannihitam guhācaram nāma mahat padam atra etat samarpitam.
ejat prāṇat nimiṣat ca yat etat jānatha sadasadvareṇyam.
param vijñānāt yat variṣṭham prajānām.
2.2.2
yat arcimat yat aṇubhyaḥ aṇu ca yasmin lokāḥ nihitāḥ lokinaḥ ca.
tat etat akṣaram brahma saḥ prāṇaḥ tat u vāk manaḥ.
tat etat satyam tat amṛtam tat veddhavyam somya viddhi.
2.2.3
dhanuḥ gṛhītvā aupaniṣadam mahāstram śaram hi upāsāniśitam *sandhayīta.
āyamya tat bhāvagatena cetasā lakṣyam tat eva akṣaram somya viddhi.
2.2.4
praṇavaḥ dhanuḥ śaraḥ hi ātmā brahma tat lakṣyam ucyate.
apramattena veddhavyam śaravat tanmayaḥ bhavet.
2.2.5
yasmin dyauḥ pṛthivī ca antarikṣam otam manaḥ saha prāṇaiḥ ca sarvaiḥ.
tam eva ekam jānatha ātmānam anyāḥ vācaḥ vimuñcatha amṛtasya eṣaḥ setuḥ.
2.2.6
arāḥ iva rathanābhau saṃhatāḥ yatra nāḍyaḥ saḥ eṣaḥ antaścarate bahudhā jāyamānaḥ.
om iti evam dhyāyatha ātmānam svasti vaḥ pārāya tamasaḥ parastāt.
2.2.7
yaḥ sarvajñaḥ sarvavid yasya eṣaḥ mahimā bhuvi.
divye brahmapure hi eṣaḥ vyomni ātmā pratiṣṭhitaḥ.
2.2.8
manomayaḥ prāṇaśarīranetā pratiṣṭhitaḥ anne hṛdayam sannidhāya.
tat vijñānena paripaśyanti dhīrāḥ ānandarūpam amṛtam yat vibhāti.
2.2.9
bhidyate hṛdayagranthiḥ chidyante sarvasaṃśayāḥ.
kṣīyante ca asya karmāṇi tasmin dṛṣṭe parāvare.
2.2.10
hiraṇmaye pare kośe virajam brahma niṣkalam.
tat śubhram jyotiṣām jyotiḥ tat yat ātmavidaḥ viduḥ.
2.2.11
na tatra sūryaḥ bhāti na candratārakam na imāḥ vidyutaḥ bhānti kutaḥ ayam agniḥ.
tam eva bhāntam anubhāti sarvam tasya bhāsā sarvam idam vibhāti.
2.2.12
brahma eva idam amṛtam purastāt brahma paścāt brahma dakṣiṇataḥ ca uttareṇa.
adhaḥ ca ūrdhvam ca prasṛtam brahma eva idam viśvam idam variṣṭham.
Translations (2)
- The Upanishads, Part II (SBE 15) — Friedrich Max Müller 1884, English
- The Thirteen Principal Upanishads — Robert Ernest Hume 1921, English
Commentaries (3)
- Muṇḍakaprakāśikā (Raṅgarāmānuja) — Raṅgarāmānuja Muni 1500, Sanskrit
- Muṇḍakopaniṣadbhāṣya — Śaṅkara, Sanskrit
- Commentary of Upaniṣadbrahmayogin — Upaniṣadbrahmayogin 1700, Sanskrit
Linked texts (1)
- Muṇḍakopaniṣad — Sanskrit