Prashna Upanishad 2.2
Khaṇḍārtha 2.2
- Language
- Sanskrit
2.2
'uktamātragrahaṇe' ityatra uktamātragrahaṇe pañcadevatāmātragrahaṇe śabdāditanmātrādevatānāmupalakṣaṇatayendriyābhimānidevatānāṃ cāgrahaṇe vāyoḥ sarvadevottamatvāsiddhyā 'kassviddevatānāṃ variṣṭhaḥ' iti praśno na syāt | 'lakṣaṇayā'pi tadgrahaṇasambhavāt’ ityatra ‘gavāṃ madhye kṛṣṇā gaurviśiṣṭā’ ityādāvivotkṛṣṭatayā vaktavyaprāṇasyāpi nirdhāraṇīyamadhye praveśāvaśyambhāvādasāvāvaśyakaḥ | prāṇasyāpi vāyuśabdenoktau vāyorapyabhimānitvāviśeṣāt sāmyaśaṅkā syāt | kasyāyaṃ parāmarśa iti ca na niścetuṃ śakyate | tasmādupalakṣaṇayobhayorgrahaṇamiti bhāvaḥ | ‘na hyevaṃ vaktavyaṃ sarvamapyuktaṃ syāt’ ityatra evaṃ sati mukhyavācyānāmevālābhena bhūtapañcakavācakapadairapyanuktānāmapīndriyābhimānidevatānāmasaṅgrahaprasaṅgena prāṇādavaratvena vaktavyaṃ sarvamuktaṃ na syāddhi | ato lakṣaṇaivā'śrayaṇīyeti bhāvaḥ | ‘prakāśavantaḥ’ ityatra prākāryāḥ vakṣyamāṇaprameyasya sarveṣāṃ prakāśane yogyā ityarthaḥ | tasyābhiprāyamāha-uccairiti yāvaditi ||
(prakāśikā) 'uktamātragrahaṇe' ityatra uktamātragrahaṇe pañcadevatāmātragrahaṇe śabdāditanmātrādevatānāmupalakṣaṇatayendriyābhimānidevatānāṃ cāgrahaṇe vāyoḥ sarvadevottamatvāsiddhyā 'kassviddevatānāṃ variṣṭhaḥ' iti praśno na syāt | 'lakṣaṇayā'pi
Linked texts (1)
- Praśnopaniṣad — Pippalāda, Sanskrit