Upanishads 20.2.2
Upanishads 20.2.2
- Language
- Sanskrit
20.2.2
aniruddhaṃ ca māṃ prāhurvaikhānasavido janāḥ
anye tvevaṃ vijānanti māṃ rājan pāñcarātrikāḥ
vāsudevaṃ ca rājendra saṅkarṣaṇamathāpi ca
pradyumnaṃ cāniruddhaṃ ca caturmūrtiṃ pracakṣate
etāścānyāśca rājendra saṃjñābhedena mūrtayaḥ
viddhi me'rcāntarāṇyeva māmevaṃ cārcayedbudhaḥ || iti
vaibhavaṃ tvavatārāṇām—
matsyaḥ kūrmo varāhaśca nārasiṃhaśca vāmanaḥ
rāmo rāmaśca rāmaśca buddhaḥ kalkīti te daśa || iti
mukto'pi bhogabhogyatvātparabyūhātmano hareḥ
tatkālasannikṛṣṭe ca lakṣyatvādvibhavātmanaḥ
viśuddhairyāgasaṃsiddhaiścinyattvādantarātmanaḥ
arcātmanyeva sarveṣāmadhikāro niraṅkuśaḥ
arcāvatāraviṣaye mamāpyuddeśatastathā
uktā guṇā na śakyante vaktuṃ varṣaśatairapi
evaṃ pañcaprakāro'hamātmanāṃ patatāmadhaḥ
pūrvasmādapi pūrvasmājjāyāṃścaivottarottaraḥ
saulabhyato jagatsvāmī sulabho hyuttarottaraḥ || iti
paratvādau saulabhyābhāvāt sarvasulabhatvādarcāvatāraḥ
śilādāru ca tāmraṃ ca rajataṃ kāñcanaṃ maṇiḥ
uktāni kautukārthaṃ tu ṣaḍ dravyāṇi manīṣibhiḥ || iti
nṛsiṃhatāpanīyopaniṣadi—·
atha kasmādducyate vīramiti yasmātsvamahimnā sarvān lokān sarvān devān sarvānātmanaḥ sarvāṇi bhūtāni viramati virāmayatyajasraṃ sṛjati visṛjati vāsayati yato vīraḥ karmaṇyaḥ sudakṣo yuktaśrāvā jāyate devakāmaḥ tasmāducyate vīramiti || ityādi || yataḥ bhaktasaṃrakṣaṇādihetutvena vīraḥ—
yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ
utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham
saṃkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ
dārulohaśilāmṛtsnāśarīrorcātmakaḥ smṛtaḥ