Chandahsutra 3.16

3.16

tisrastisra ityanuvarttate | yajuṣāṃ paṅkteḥ prāk prājāpatyā āsurī daivīti yāstisro gāyatryastāḥ saṅgatāḥ satyaścaturviṃśatyakṣarā ekā ārṣī gāyatrī bhavati | tā eva tisra uṣṇihaḥ saṅgatāḥ aṣṭāviṃśatyakṣarā ekā ārṣī uṣṇik bhavati | tā eva tisro'nuṣṭubhaḥ saṅgatā dvātriṃśadakṣarā ekā ārṣī anuṣṭub bhavati | tā eva tisro bṛhatyaḥ saṅgatāḥ ṣaṭtriṃśadakṣarā ekā ārṣī bṛhatī bhavati | tā eva
tisraḥ paṅktayaḥ saṅgatāścatvāriṃśadakṣarā ekā ārṣī paṅktirbhavati | tā eva tisrastriṣṭubhaḥ saṅgatāścatuścatvāriṃśadakṣarā ekā ārṣī triṣṭub bhavati | tā eva tisro jagatyaḥ saṅgatā aṣṭacatvāriṃśadakṣarā ekā ārṣī jagatī bhavati | tatra prathamāyāṃ paṅktau prathame koṣṭhe ārṣīśabdaṃ vyavasthāpya dvitīyādiṣu koṣṭheṣu krameṇa caturviṃśatyādyaṅkān vinyaset | prathamapaṅkterdvitīyādikoṣṭheṣvaṅkānāmupari gāyatryādīni nāmāni likhet | ayaṃ spaṣṭataraḥ pradarśanopāyaḥ || iti bhaṭṭahalāyudhakṛtāyāṃ chandovṛttau dvitīyo'dhyāyaḥ |
nyaiktaṃ vibhinnatacchandobhiruktāste vakṣyamāṇa-nicṛd-bhūrig-virāṭ-svarāḍrūpaiḥ samādheyāḥ | yathā svarityasyaikākṣaratve'pi nānuṣṭupchandasā saha virodhaḥ | evañca vedeṣu ye mantrāḥ santi teṣāṃ kātyāyanādibhiranukramaṇikākārairmantrādibhiśca yāni chandāṃsi vihitāni teṣāmeva sthitergatiścintanīyeti nyāyāt yathāśāstrapratipādanārthameva bhagavatā piṅgalācāryeṇedaṃ chandaḥ-śāstraṃ praṇītam | na tu teṣāṃ bādhakārtham | tathāccaikākṣarādikrameṇa gāyatryādisaptacchandasāṃ śāstravihitatvaṃ pradarśyate | uṣṇigādīnāmapyanayā rītyā'kṣarasaṃkhyohanīyā | evañcātharvvavedoktamantreṣvapi chandaḥsamādhānamanayā rītyā veditavyam |
adhikāro'yam ā adhyāyaparisamāpteḥ | yadita ūrddhamanukramiṣyāmastāt ‘pādaḥ’ ityadhikṛtaṃ veditavyam | vakṣyati ca ‘gāyatryā vasavaḥ’ ( 3|3 ) iti ||