Pramāṇa · Search · About · API

Pingalachandahsutra (Piṅgalachandaḥsūtra)

पिङ्गलछन्दःसूत्र

Language
Sanskrit
Date
700 BCE – 1800 CE
Author
Piṅgala
Extent
292 passages, 710 words
Text
complete digital text
Source
sa.wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription; the work itself is in the public domain)

Contents

Text

adhyāyaḥ 1

1.1

mayarasata jabhanalagasaṃmitaṃ bhramati vāṅmayaṃ jagati yasya.
sa jayati piṅgalanāgaḥ śivaprasādādviśuddhamatiḥ..

1.2

triguruṃ viddhi makāraṃ laghvādisamanvitaṃ yakārākhyam.
laghumadhyamaṃ tu rephaṃ sakāramante gurunibaddham..

1.3

laghvantyaṃ hi takāraṃ jakāramubhayorlaghuṃ vijānīyāt.
ādiguruṃ ca bhakāraṃ nakāramiha paiṅgale trilaghum..

1.4

dīrghasaṃyoga paraṃ tathā svara vyañjanāntamūṣmāntam.
sānusvāraṃ ca guruṃ kvacidavasāne'pi laghvantyam..

1.5

ādimadhyāvasāneṣu yaratā yānti lāghavam.
bhajasā gauravaṃ yānti manau tu gurulāghavam..

1.6

trivirāmaṃ daśavarṣaṃ ṣaṇmātramuvāca piṅgalaḥ sūtram.
chandovarga padārtha pratyayahetośca śāstrādau.. . 1.1 .

1.8

dhīśrīstrīm . 1.1 .

1.9

varāsāy . 1.2 .

1.10

kāguhār . 1.3 .

1.11

vasudhās . 1.4 .

1.12

sātekvat . 1.5 .

1.13

kadāsaj . 1.6 .

1.14

kiṃvadabh . 1.7 .

1.15

nahasan . 1.8 .

1.16

gṛl . 1.9 .

1.17

gante . 1.10 .

1.18

dhrādiparaḥ . 1.11 .

1.19

he . 1.12 .

1.20

lausaḥ . 1.13 .

1.21

glau . 1.14 .

1.22

aṣṭau vasava iti.. . 1.15 .

adhyāyaḥ 2

2.1

chandaḥ . 2.1 .

2.2

gāyatrī . 2.2 .

2.3

daivyekam . 2.3 .

2.4

āsurī pañcadaśa . 2.4 .

2.5

prājāpatyāṣṭau . 2.5 .

2.6

yajuṣāṃ ṣaṭ . 2.6 .

2.7

sāmnāṃ dviḥ . 2.7 .

2.8

ṛcāṃ triḥ . 2.8 .

2.9

dvau dvau sāmnāṃ vardheta . 2.9 .

2.10

trīṃstrīnṛcām . 2.10 .

2.11

caturaścaturaḥ prājāpatyāyāḥ . 2.11 .

2.12

ekaikaṃ śeṣe . 2.12 .

2.13

jahyādāsurī . 2.13 .

2.14

tānyuṣṇiganuṣṭubbṛhatī paṃkti triṣṭubjagatyaḥ . 2.14 .

2.15

tisrastisrassanāmnya ekaikā brāhmyaḥ. 2.15 .

2.16

prāgyajuṣāmārṣya iti.. . 2.16 .

adhyāyaḥ 3

3.1

pādaḥ . 3.1 .

3.2

iyādipūraṇaḥ . 3.2 .

3.3

gāyatryā vasavaḥ . 3.3 .

3.4

jagatyā ādityāḥ . 3.4 .

3.5

virājo diśaḥ . 3.5 .

3.6

triṣṭubho rudrāḥ . 3.6 .

3.7

ekadvitricatuṣpāduktapādam . 3.7 .

3.8

ādyaṃ catuṣpādṛtubhiḥ . 3.8 .

3.9

kvacit tripādṛṣibhiḥ . 3.9 .

3.10

sā pādanicṛt . 3.10 .

3.11

ṣaṭkasaptakayormadhye'ṣṭāvatipādanicṛt . 3.11 .

3.12

dvau navakau ṣaṭkaśca nāgī.3.12

3.13

viparītā vārāhī . 3.13 .

3.14

ṣaṭkasaptakāṣṭakairvardhamānā . 3.13 .

3.15

viparītā pratiṣṭhā . 3.15 .

3.16

tṛtīyaṃ dvipājjāgatagāyatrābhyām . 3.16 .

3.17

tripāttraiṣṭubhaiḥ . 3.17 .

3.18

uṣṇiggāyatrau jāgataśca . 3.18 .

3.19

kakummadhye cedantyaḥ . 3.19 .

3.20

purauṣṇik puraḥ .. . 3.20 .

3.21

paroṣṇik paraḥ . 3.21 .

3.22

catuṣpādṛṣibhiḥ . 3.22 .

3.23

anuṣṭup gāyatraiḥ . 3.23 .

3.24

tripātkvacijjāgatābhyāṃ ca . 3.24 .

3.25

madhye'nte ca . 3.25 .

3.26

bṛhatī jāgatastrayaśca gāyatrāḥ . 3.26 .

3.27

pathyā pūrvaścettṛtīyaḥ . 3.27 .

3.28

nyaṅkusāriṇī dvitīyaḥ . 3.28 .

3.29

skandhogrīvī krauṣṭukeḥ . 3.29 .

3.30

robṛhatī yāskasya . 3.30 .

3.31

upariṣṭādbṛhatyante . 3.31 .

3.32

purastādbṛhatī puraḥ . 3.32 .

3.33

kvacinnavakāścatvāraḥ . 3.33 .

3.34

vairājau gāyatrau ca . 3.34 .

3.35

tribhirjāgatairmahābṛhatī . 3.35 .

3.36

satobṛhatī tāṇḍinaḥ . 3.36 .

3.37

paṃktirjāgatau gāyatrau ca . 3.37 .

3.38

pūrvau cedayujau sataḥ paṃktiḥ . 3.38 .

3.39

viparītau ca.. . 3.39 .

3.40

āstārapaṃktiḥ parataḥ . 3.40 .

3.41

prastārapaṃktiḥ purataḥ . 3.41 .

3.42

viṣṭārapaṃktirantaḥ . 3.42 .

3.43

saṃstārapaṃktirbahiḥ . 3.43 .

3.44

akṣarapaṃktiḥ pañcakāścatvāraḥ . 3.44 .

3.45

dvāvapyalpaśaḥ . 3.45 .

3.46

padapaṃktiḥ pañca . 3.46 .

3.47

catuṣka ṣaṭkau trayaśca . 3.47 .

3.48

pathyā pañcabhirgāyatraiḥ . 3.48 .

3.49

jagatī ṣaḍbhiḥ . 3.49 .

3.50

ekena triṣṭup jyotiṣmatī . 3.50 .

3.51

tathā jagatī . 3.51 .

3.52

purastājjyotiḥ prathamena . 3.52 .

3.53

madhyejyotirmadhyamena . 3.53 .

3.54

upariṣṭājjyotirantyena . 3.54 .

3.55

ekasminpañcake chandaḥ śaṅkumatī . 3.55 .

3.56

ṣaṭke kakudmatī . 3.56 .

3.57

tripādaniṣṭha madhyā pipīlika madhyā . 3.57 .

3.58

viparītā yavamadhyā . 3.58 .

3.59

ūnādhikenaikena nicṛdbhurijau . 3.59 .

3.60

dvābhyāṃ virāṭ svarājau . 3.60 .

3.61

āditaḥ sandigdhe.. . 3.61 .

3.62

devatāditaśca . 3.62 .

3.63

agniḥ savitā somo bṛhaspatirmitrāvaruṇāvindro viśvedevā devatāḥ . 3.63 .

3.64

svarāḥ ṣaḍja ṛṣabha gāndhāra madhyama pañcama dhaivata niṣādāḥ . 3.64 .

3.65

sita sāraṅga piśaṅga kṛṣṇa nīla lohita gaurā varṇāḥ . 3.65 .

3.66

āgniveśya kāśyapa gautamāṃgirasa bhārgava kauśika vāsiṣṭhāni gotrāṇi . 3.66 .

3.67

śyāmānyaticchandāṃsi . 3.67 .

3.68

rocanābhāḥ kṛtayaḥ . 3.68 .

3.69

anuktānāṃ kāmato varṇā iti.. . 3.69 .

adhyāyaḥ 4

4.1

catuḥ śatamutkṛtiḥ . 4.1 .

4.2

caturaścaturastyajedutkṛteḥ . 4.2 .

4.3

tānyabhisaṃvyāprebhyaḥ kṛtiḥ . 4.3 .

4.4

prakṛtyācopasargavarjitaḥ . 4.4 .

4.5

dhṛtyaṣṭiśakvarī jagatyaḥ . 4.5 .

4.6

pṛthakpṛthakpūrvata etānyevaiṣām . 4.6 .

4.7

dvitīyaṃ dvitīyamatitaḥ . 4.7 .

4.8

atha laukikam . 4.8 .

4.9

ātraiṣṭubhācca yadārṣam . 4.9 .

4.10

pādaścaturbhāgaḥ . 4.10 .

4.11

yathāvṛttasamāptirvā . 4.11 .

4.12

laḥ samudrāgaṇaḥ . 4.12 .

4.13

gaugantamadhyādirnlaśca . 4.13 .

4.14

svarā ardhaṃ cāryārdham . 4.14 .

4.15

atrāyuṅnaj . 4.15 .

4.16

ṣaṣṭhoj . 4.16 .

4.17

nlau vā . 4.17 .

4.18

nlaucetpadaṃ dvitīyādi . 4.18 .

4.19

saptamaḥ prathamādi . 4.19 .

4.20

antye pañcamaḥ . 4.20 .

4.21

ṣaṣṭhaścal . 4.21 .

4.22

triṣu gaṇeṣu pādaḥ pathyādye ca . 4.22 .

4.23

vipulānyā . 4.23 .

4.24

capalā dvitīya caturthau gmadhyejau . 4.24 .

4.25

pūrve mukhapūrvā . 4.25 .

4.26

jaghanapūrvetaratra . 4.26 .

4.27

ubhayormahācapalā . 4.27 .

4.28

ādyardhasamā gītiḥ . 4.28 .

4.29

antyenopagītiḥ . 4.29 .

4.30

utkrameṇodgītiḥ . 4.30 .

4.31

ardhe vasugaṇa āryāgītiḥ . 4.31 .

4.32

vaitālīyaṃ dviḥsvarā ayukpāde yugvasavonterlgaḥ . 4.32 .

4.33

gaupacchandasikam . 4.33 .

4.34

āpātalikā bhgaug . 4.34 .

4.35

śeṣe pareṇa yuṅna sākam . 4.35 .

4.36

ṣaṭcāmiśrāyuji . 4.36 .

4.37

pañcamena pūrvaḥ sākaṃ prācyavṛttiḥ . 4.37 .

4.38

ayuktṛtīyenodīcyavṛttiḥ . 4.38 .

4.39

ābhyāṃ yugapatpravṛttakam . 4.39 .

4.40

ayuk cāruhāsinī .. . 4.40 .

4.41

yugaparāntikā . 4.41 .

4.42

gantā dvirvasavo mātrā samakal navamaḥ . 4.42 .

4.43

dvādaśaśca vānavāsikā . 4.43 .

4.44

viślokaḥ pañcamāṣṭamau . 4.44 .

4.45

citrā navamaśca . 4.45 .

4.46

parayuktenopacitrā . 4.46 .

4.47

ebhiḥ pādākulakam . 4.47 .

4.48

gītyāryālaḥ . 4.48 .

4.49

śikhā viparyastārdhā . 4.49 .

4.50

laḥ pūrvaścejjyotiḥ . 4.50 .

4.51

gaścetsaumyā . 4.51 .

4.52

cūlikaikānnatriṃśadekatriṃśadanteg . 4.52 .

4.53

sāgyenanasamā lāṃgla iti.. . 4.53 .

adhyāyaḥ 5

5.1

vṛttam . 5.1 .

5.2

samamardhasamaṃ viṣamaṃ ca . 5.2 .

5.3

samaṃ tāvatkṛtvaḥ kṛtamardhasamaṃ viṣamaṃ ca . 5.3 .

5.4

rāśyūnam . 5.4 .

5.5

gliti samānī . 5.5 .

5.6

lgiti pramāṇī . 5.6 .

5.7

vitānamanyat . 5.7 .

5.8

pādasyānuṣṭup vakām . 5.8 .

5.9

na prathamātsnau . 5.9 .

5.10

dvitīya caturthayoraśca . 5.10 .

5.11

vānyat . 5.11 .

5.12

yaccaturthāt . 5.12 .

5.13

pathyā yujoj . 5.13 .

5.14

viparītaikīyam . 5.14 .

5.15

capalā yujon . 5.15 .

5.16

vipulāyuglaḥ saptamaḥ . 5.16 .

5.17

sarvataḥ saitavasya . 5.17 .

5.18

bhrauntau ca . 5.18 .

5.19

pratipādaṃ caturvṛdhyāpadacaturūrdhvam . 5.19 .

5.20

gāvanta āpīḍaḥ.. . 5.20 .

5.21

gāvādau cetpratyāpīḍaḥ . 5.21 .

5.22

pratyāpīḍo gāvādau ca . 5.22 .

5.23

prathamasya viparyāse mañjarīlavalyamṛtadhārāḥ . 5.23 .

5.24

udgatāmekatasajau slau nsau jgau bhnau jlau gsjau sjaug . 5.24 .

5.25

tṛtīyasya saurabhakaṃ naubhgau . 5.25 .

5.26

lalitaṃ nausau . 5.26 .

5.27

upasthitapracupitaṃ pṛthagādyaṃ saujbhaugau snaujraugnausnaunjauy . 5.27 .

5.28

vardhamānaṃ tṛtīye nausnaunsau . 5.28 .

5.29

śuddhavirāḻṛṣabhaṃ tajrāḥ . 5.29 .

5.30

ardhe . 5.30 .

5.31

upacitrakaṃ soslogbhaubhgaug . 5.31 .

5.32

drutamadhyā bhaubhgaugnjaujyau . 5.32 .

5.33

vegavatī sausgaubhaubhgaug . 5.33 .

5.34

bhadravirāṭ tjaurgaumsaujgaug . 5.34 .

5.35

ketumatī sjausgaubhraungaug . 5.35 .

5.36

ākhyānakī tau jgaug jtau jgaug . 5.36 .

5.37

viparītākhyānakī jtaujgaugtaujgaug . 5.37 .

5.38

hariṇaplutā sauslau gnbhau bhrau . 5.38 .

5.39

aparavaktraṃ naurlaugnjau jrau . 5.39 .

5.40

puṣpitāgrā nauryaunjaujraug.. . 5.40 .

5.41

yavamatī rjaurjaujraujraug . 5.41 .

First 200 of 300 passages. Read on

See also: more in Prakrit and Apabhraṃśa metrics

Discussed in 1 studies in Pramāṇa (listed on the page).