Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 13.1.5

Commentary of Devapāla 13.1.5

Language
Sanskrit

13.1.5

gaviṣṭhirasyātreyasyārṣaṃ, brāhmī, triṣṭup | hiraṇyopadhāne viniyuktā | brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastāditi ha rukmamupadadhātīti, iha tu nakṣatradevateṣṭau viniyogaḥ| brahmā ādityo vā tadvivarto brahmātrocyate | brahma ādityarūpaṃ jajñānaṃ jāyamānaṃ purastāt pūrvadinādau visīmatò nirmaryādaṃ surucaḥ śobhanadīptīn candrādīn āvaḥ 'vṛñ āvaraṇe' āvṛtavān abhibhūtavān | venaḥ kāntaḥ | brahmaṇyapi vivartapariṇāmopakramāpekṣayā yojyam| atra suruco jīvātmānaḥ, tān āvṛtavān | sa brahmā ādityo vā sata utkṛṣṭasya, asataśca hīnasya yoniṃ dharmādharmarūpaṃ vivaḥ vivṛtavān, uttamamadhyamahīnaṃ kāryakāraṇajātaṃ prakāśitavānityarthaḥ | tathā buddhyā upamā vivaḥ, buddhe antarikṣe bhavā buddhyā āpo vivṛtavān āditya upamā utkṛṣṭāḥ, tathāsya lokasya viṣṭhā vividhamavasthitā diśo vivṛtavān | brahmaṇyapyevaṃ yojyam || ābhavatu mama yajñe graha aindravāyavādiḥ, ābhavatu mama ca puroruk grahagrahaṇārtho mantra ‘ā vāyo’ityādikaḥ | āviśatāṃ ca stotraśastre | kīdṛśī | samīcī saṃmukhe sahāñcane vā1 || me mama gṛhā ā bhavantu, tathā prajāḥ putrādyāḥ ā bhavantu, mama yajñaśca māmāviśatu vīryavān śaktimān, tathā āpo devyo yajñaṃ madīyamāviśantu svakāryavrīhyādidvāreṇa svarūpeṇa ca praṇītādidvāreṇa | kiṃca sahasrasya bhūmā māṃ mā prahāsīt sahasrasaṃkhyasya gosuvarṇāderyo bhūmā sahasrādapi yadadhikaṃ lakṣādisaṃkhyaṃ suvarṇādikaṃ, tanmāṃ mā tyākṣīt ||