Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 13.1.6

Commentary of Devapāla 13.1.6

Language
Sanskrit

13.1.6

he varuṇa imaṃ havamāhvānaṃ mama śrudhi śṛṇu, adya cāsminnevāhani mṛḍaya ca sukhaya ca māṃ, yattvāmavasyurācake, avanamavaḥ avamicchannavasyuḥ tvatto rakṣaṇamicchannahaṃ tvāmācake paśyāmi || aśvamedhe'dhigamyamānasyāśvasya stutiriyam, ihāpi bhaktyā caroruditā | aśvo hyaśnotervyāptikarmaṇaḥ, aśanaṃ vyāpanaṃ vīryaviśeṣasya tatprabhavatvāt| vājī aśvaḥ śasanaṃ viśasana- mupaprāgāt, viśasito'śva ityarthaḥ | kīdṛśo vājī | iyartītyarvā vegavān | anyacca kīdṛśaḥ devadrīcā devaprāpakeṇa devānāṃmāyattena manasā dīdhyāno dīpyamānaḥ prakāśamānaḥ śobhamāna iti yāvat | yajñaviśeṣopayogena hyaśvasya devatvaprāptirbhavati | smaryate hi ‘yajñārthaṃ paśavaḥ sṛṣṭāḥ svayameva svayambhuvā | yajñāya nidhanaṃ prāptāḥ saṃprayāntyucchritīḥ parāḥ ||’ ( manusmṛ0 5|39 ) iti | ajaḥ puro nīyate nābhirasya, asyāśvasya puro'gre ajo nīyate viśasyate nābhiriva, yathā nābhirasya jīvāddutkhinnavapārūpeṇa pūrvaṃ nīyate tathāja ityarthaḥ| anu paścāt kavayo yanti rebhāḥ, asyāśvasya vināśātpaścādrebhā ṛtvijo'nuyanti gacchanti pracaranti | kīdṛśā rebhāḥ | kavayaḥ krāntadarśanāḥ pāṭhakāśca yājyādeḥ || aśvamedhe baddhagodhāṅgulitrāṇo gṛhītādhi-