Kathakagrihyasutra 13.1.6
Commentary of Devapāla 13.1.6
- Language
- Sanskrit
13.1.6
he varuṇa imaṃ havamāhvānaṃ mama śrudhi śṛṇu, adya cāsminnevāhani mṛḍaya ca sukhaya ca māṃ, yattvāmavasyurācake, avanamavaḥ avamicchannavasyuḥ tvatto rakṣaṇamicchannahaṃ tvāmācake paśyāmi || aśvamedhe'dhigamyamānasyāśvasya stutiriyam, ihāpi bhaktyā caroruditā | aśvo hyaśnotervyāptikarmaṇaḥ, aśanaṃ vyāpanaṃ vīryaviśeṣasya tatprabhavatvāt| vājī aśvaḥ śasanaṃ viśasana- mupaprāgāt, viśasito'śva ityarthaḥ | kīdṛśo vājī | iyartītyarvā vegavān | anyacca kīdṛśaḥ devadrīcā devaprāpakeṇa devānāṃmāyattena manasā dīdhyāno dīpyamānaḥ prakāśamānaḥ śobhamāna iti yāvat | yajñaviśeṣopayogena hyaśvasya devatvaprāptirbhavati | smaryate hi ‘yajñārthaṃ paśavaḥ sṛṣṭāḥ svayameva svayambhuvā | yajñāya nidhanaṃ prāptāḥ saṃprayāntyucchritīḥ parāḥ ||’ ( manusmṛ0 5|39 ) iti | ajaḥ puro nīyate nābhirasya, asyāśvasya puro'gre ajo nīyate viśasyate nābhiriva, yathā nābhirasya jīvāddutkhinnavapārūpeṇa pūrvaṃ nīyate tathāja ityarthaḥ| anu paścāt kavayo yanti rebhāḥ, asyāśvasya vināśātpaścādrebhā ṛtvijo'nuyanti gacchanti pracaranti | kīdṛśā rebhāḥ | kavayaḥ krāntadarśanāḥ pāṭhakāśca yājyādeḥ || aśvamedhe baddhagodhāṅgulitrāṇo gṛhītādhi-