Kathakagrihyasutra 16.5.2
Commentary of Devapāla 16.5.2
- Language
- Sanskrit
16.5.2
rājasūye saumyaḥ śyāmākaścaruḥ babhruḥ piṅgalo dakṣiṇeti śyāmākeṣṭirāmnātā | tasyāḥ krame ete yājyānuvākye paṭhyete | atra sviṣṭakṛdagnirdevatā sāpīheṣṭiyukteti vyākhyāyate mantradvayam | agniḥ somaḥ, he agne sarvakālaṃ sugaḥ sukhagamanaḥ panthāḥ mārgaḥ dṛṣṭādṛṣṭapuruṣārthaprāptyupāyo'smākamastu | kīdṛśaḥ | pitumān, annavān | he devā dyotamānāḥ raviraśmayaḥ oṣadhīrvrīhyādyāḥ madhvā madhurasena jalena saṃpipṛkta ‘pṛcī saṃparke’ saṃpṛktāḥ siktāḥ saṃpādayata | tathā bhago bandhvādibhyo vibhajyamānamannaṃ me mamāstu | kiṃca he agne mama tathā bhava yathā na mṛdhyāḥ ‘mṛdhu hiṃsāyām’ ahiṃsako bhavetyarthaḥ, sakhye vartamānaḥ | udvāyo aśyāṃ sadanaṃ purukṣoḥ, rāyo dhanāni udbhayāmutkarṣeṇāśśuyāṃ vyāpnuyāṃ prāpnuyāmaham | sadanaṃ purukṣoḥ yāni dhanāni bhavanti, sīdantyasminniti sadanaṃ sthānamāspadaṃ, puru iti bahunāma, ‘ru kṣu śabde’ bahvyāḥ prasiddheḥ sthānamityarthaḥ || svadasva havyā iti | he agne havyā havyāni havīṃṣi svadasva khādaya | samiṣo didīhi iṣo'nnāni samyagdehi dānārthaṃ saṃmānaparicchedahānāyeti | kiṃca viśvān sarvān śatrūn jeṣi jaya | kutra | pṛtsu saṃgrāmeṣu | tathā ahā ahāni viśvā viśvāni sumanāḥ sucittaḥ san dīdihi dedīpyamānānyanavaratayajñārthaṃ haviḥprajvālanena kuru no'smākam || āgrāyaṇadevatābhyo juhuyādityuktam | tatrāgrāyaṇadevatāliṅgā mantrā vyākhyāyante |
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit