Kathakagrihyasutra 27.6

27.6

sthālīpākeneṣṭvā iyamevetyādinā anuvākena juhuyāt | kiṃ sakalena sarvatretyāha-pañcabhiḥ pañcabhiriti | iyameva setyādinā pañcabhiḥ prathamāyāmaṣṭakāyāmabhijuhuyāt, pañca vyuṣṭīriti madhyamāyām, ṛtasya dhāmeti tṛtīyasyām | abhiśabda uparivacanaḥ, haviṣāmupari juhuyādityarthaḥ | ājyena caitā āhutayaḥ | ata ūrdhvamamṛtutithyādikam |
atha mantravyākhyānāvasare'nuvāko vyākhyāyate
uṣasyaḥ sarvo'nuvākaḥ | uṣaḥśabdena rātreranta ucyate, taddaivata ityarthaḥ | devānāmārṣam | triṣṭup chandaḥ | prakāśātmakamuṣaso rūpaṃ sarvarātryandhakārāpasāraṇasvabhāvatvāt | tatra ca brahmādvaitātmake jagati rātriravidyā tamorūpā, uṣā tu vidyā prakāśasvabhāvā | sāṃkhyadarśane tu tāmasī rātriruṣastu sattvam | iyameva sā uṣā yā prathamā, yā mahāpralayarūpabrahmarātryavasānātmikā uṣā, saiveyam | kā sā | yā vyaucchat viśeṣeṇa uñchanamapasāraṇaṃ kṛtavatī, apasāritavatī | kim | arthāttamaḥ avidyām | sā vāsvantaścarati, sā uṣā āsu vartamānā antarmadhye carati saṃcarati | praviṣṭā satī yā vadhūrmmimāya, vahatīti vadhūḥ āpo vā, nirmitavatī brahmarūpavidyātmikemāḥ | navagatstutipātram | janitrī janikā, trilokī iyaṃ brahmaṇo vivartaḥ pariṇāmo vā | traya enāṃ mahimānaḥ sacante, yasmānnayo lokā mahimāno mahāntaḥ enāmuṣasaṃ sacante 'ṣaca samavāye' yata etayā uṣasā saṃbadhyante tadāśritattvāttatprakāśyatvācca | uṣaḥśabdo'tra ṣṭyackāsantatvena napuṃsakaliṅgaḥ pratibhāti | chandasi tu liṅgavyatyayaḥ | yadvā liṅgamaśiṣyaṃ lokapramāṇatvāt | tathāca loke'pi uṣaḥśabdāt strītvapratītiḥ |
dvādaśāhiṣu bahvīnāmuṣasāmantargatatve dvirūpeṇa stutiḥ | chandasvatī chandasvatyau uṣasau, prātaranuvāke gāyatryādicchandasāṃ saṃbhavācchandoyuktatvamuṣasoḥ | pepiśāne, peśa iti rūpanāma, tena peśatiḥ śobhātiśayakriyaḥ, atiśayena śobhamāne | samānaṃ tulyāṃ yoniṃ sthānaṃ rātryantarūpaṃ anusaṃcarete lakṣaṇīkṛtya ceṣṭete | brahma vā yoniḥ | sūryapatnī sūryapatnyau sūryaḥ pālayitā janako yayoḥ, he sūryapatnyau | vicarataḥ prajānatī parijñānavatyau | ketumatyau prakāśacidyukte | ajare avināśinyau | bhūriretasau reto jagatprajananamalavaśyāyādi, tadanayorbhūri bahu vidyate | dvivacanasya 'supāṃ suluka' (pā0 sū0 7|