Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.13

Commentary of Devapāla 3.9.13

Language
Sanskrit

3.9.13

he indra harivaḥ haritavarṇāśvayukta no'smākaṃ manasā saṃneṣi saṃnayasi saṃvibhajasi śobhanamananadhyānādikaṃ saṃprayacchasītyarthaḥ | evaṃ gobhiḥ saṃnayasi, sūribhirvidvadbhiḥ ṛtvigbhiryajñasahāyaiḥ saṃnayasi, svastyā avināśena mokṣaprāptilakṣaṇena saṃnayasi, tathā brahmaṇā vedena paramātmanā ca saṃnayasi brahmabhūyaṃ gamayasi devakṛtaṃ yadanyadapyutkṛṣṭamasti tena saṃnayasi, devānāṃ bṛhaspatiprabhṛtīnāṃ sambandhinyā sumatyā śobhanayā buddhyā saṃnayasyasmākam | kīdṛśānām | yajñiyānāṃ yajñārhāṇām | yajñiyānāṃ devānāṃ sumatyā saṃnayasīti vā sambandhaḥ || he indra vayaṃ tvatprasādādvarcasā dīptyā, payasā tanūbhiḥ śarīraiḥ svaputrādisambandhibhiḥ samaganmahi saṃgatāḥ bhūyāsma, śivena śāntena ca manasā samaganmahi | tathā tvaṣṭā rāyo dhanaṃ vidhadātu naḥ, sudatraḥ śobhanadātā suṣṭhu vā dātā, yastvaṣṭā anu anantaraṃ no'smākaṃ mārṣṭu saṃśodhayatu anumārṣṭviti vā saṃbandhaḥ | kimanumārṣṭu | yadanumārjanayogyaṃ kilbiṣamarthāt | kīdṛśam | viliṣṭaṃ vilagnamityarthaḥ iti kecit | ayaṃ tvatrārthaḥ ‘liśa alpībhāve’ nityanaimittikādyanuṣṭhānena yadviśeṣeṇālpībhūtaṃ, tadeva helayaivānumārṣṭu tvaṣṭeti || agniḥ prathamo jātavedāḥ sargādāvutpanno vinā tadrūpeṇa jātadhano jātaprajñānaśca uṣasāṃ rātrīṇāmagramārambhamanvakhyadanuprakāśitavān nirmitavānityarthaḥ | tato'hāni divasānanvakhyat | tataḥ sūryasya raśmīnanvakhyatprakhyāpitavān | kīdṛśo'gniḥ | purutrā purūṇāṃ bahūnāṃ trātā, yadvā purureva purutrā ‘purudevamanuṣyebhyastrā’ (5|