Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.17

Commentary of Devapāla 3.9.17

Language
Sanskrit

3.9.17

rudra evādityarūpeṇa stūyate | tasmādābhyāṃ juhuma iti śeṣaḥ | devasya dyotanādādityasya paśya kāvyaṃ krāntikarma mahitvā mahat, yadetadīyena vikrameṇa sadyaḥ sahanāīḥ sahabhāvo vā samānaśca ojorūpeṇa candramāḥ dyāṃ divi mamāra prāṇatyāgaṃ kṛtavānamāvasyāyām | tathā hyayamādityaḥ palito vṛddhaḥ parito vā sarvataḥ yuvānamapi kalāparipūrṇaṃ samarthaṃ jagāra bhakṣitavān candraṃ vidhuṃ vidhāvanakriyāyuktaṃ ataeva dadrāṇaṃ gacchantaṃ satatagatim | samane bahūnāṃ, ādityaraśmīnāṃ svakalānāṃ saṃgame sati paurṇamāsyām | yuvānamapītyanvayaḥ || vyākhyāteyam | iyamapi vyākhyātā | he svadhvara śobhanādhvara pravargyavrata udu tiṣṭha, ut-u-tiṣṭha, uśabdaḥ pādapūraṇārthaḥ, uttiṣṭha, no'smān ava rakṣa devyā devasambandhinyā kṛpā sāmarthyena, bṛhatā mahatyā bhāsā dīptyā, dṛśe darśanāya | he agne tvamapi yāhi gaccha suśukmabhiḥ śobhanābhiḥ śauryādibhirjvālābhiḥ, suśastibhiḥ śobhanapraśaṃsāmuktābhiḥ śubhasūcikābhirupalakṣita ityarthaḥ || he agne tvāṃ vayaṃ vihvayāmahe vividhamāhvayāmaḥ | kaiḥ | añjibhirabhivyaktairvākyaiḥ | kīdṛśaiḥ vāghadbhiḥ voḍhṛtamaiḥ saṃśodhanādisamarthairityarthaḥ | yadirta yasmādarthe | yata ūrdhvastiṣṭha ūrdhvo bhava | ū iti nipāto'narthakaḥ | suśabda upasargaḥ ūtaye ityanena saṃbadhyate | kimarthamūrdhvo bhava | sūtaye śobhanāvanāya no'smākam | devo na savitā, naśabda upamāyāṃ, deva iva savitā tvamūrdhvo vājasya annasya sanitā 'vana ṣaṇa saṃbhaktau' saṃvibhaktā ||