Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.19

Commentary of Devapāla 3.9.19

Language
Sanskrit

3.9.19

yaṃ krandasītyasyāḥ ayamarthaḥ dyāvāpṛthivyabhidhānā prasiddheyaṃ yājñikānām | yatra sūra ādityo'bhyudito vibhāti, tasmai kasmai prajāpataye sarvātmane haviṣā vidhema havirdadmaḥ haviṣopacarāmastamityarthaḥ | yaṃ yatra krandasī krandanayukte ghanastanitavedādhyayanaśabdavatyau dyāvāpṛthivyāvapasā pāpavihīne'bhyaikṣetām yadadhiṣṭhāne satyau kāryāṇi nirūpayataḥ manasā mananena tastabhāne'vaṣṭambhanayukte arejamāne cākampamāne ca sthāvararūpe iti yāvat | yatra sarvaṃ pratiṣṭhitaṃ, tasmai prajāpataye havirājyalakṣaṇaṃ juhuma iti tātparyam || etāni sapta yajūṃṣi| saptānāmapica 'āyuṣe naḥ punardehi' iti sādhāraṇo'nuṣaṅgaḥ || pravargyavrataṃ, sarvakarmako vā prajāpatirucyate| he pravargyavrata prajāpate vā, āyuṣo dātā tvaṃ, ata āyurme mahyaṃ dehi | āyuṣe naḥ punardehi, āyuṣa iti tādarthyacaturthyantena āyulakṣaṇajīvananimittāni nityakarmāṇyupalakṣyante, nityanaimittikakarmānuṣṭhānārthaṃ punarāyurmahyaṃ dehītyarthaḥ | eṣāṃ ṣaṇṇāmapi yajuṣāṃ tulyā dik || ādityo'tra rudraḥ| ādityāya namaḥ| divi sīdatīti diviṣat tasmai | yasya varṣamiṣavaḥ, vṛṣṭirvarṣaṃ dhārāsāro yasya śarāstasmai punaḥpunarnamaskāro'stu | tena ca namaskāreṇa prasāditaḥ saṃstvaṃ rudro mā mā hiṃsīḥ māṃ mā vadhīḥ | dvitīyasya mā ityasya yuṣmadādeśasya prayogo'smadīyopalakṣaṇārthaḥ, asmadīyāṃśca putraprabhṛtīn mā hiṃsīrityarthaḥ | samare saṃgrāme ||