Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.28

Commentary of Devapāla 3.9.28

Language
Sanskrit

3.9.28

mitrādayo'trādhyātmikyo devatāḥ | tathā ca śrutiḥ ‘prāṇo vai mitro'pāno varuṇaḥ’ iti | paramātmavivarttāstatpariṇāmā vā jagatsūtraprāṇaprabhṛtayastadadhiṣṭhātryo devatā mitrādayaḥ | evaṃ cakṣuṣo'dhiṣṭhātā devatāviśeṣaḥ aryamā | arīn svādhyāyādivirodhinaḥ niyacchati yaḥ so'ryamā | no'smākaṃ mitraḥ śaṃ sukhaṃ bhavatu sukhamasmākaṃ bhāvayatvityarthaḥ | evaṃ varuṇādiṣvapi yojyam | viṣṇurvyāpako'ntaryāmī urukramo bṛhatkramaḥ | namo brahmaṇe, paramātmane namaskāro'stu | evaṃ vāyave vāyurūpāya jagatsūtrabhūtāya namaskāro'stu | he vāyo namaste'stu | parokṣeṇa stutvā pratyakṣeṇa stauti–he vāyo tvameva pratyakṣaṃ brahmāsi bhavasi, nābherūtthitastvameva vedarūpeṇa pratyakṣeṇa vivarttase vipariṇamase vetyarthaḥ | atastvāmeva pratyakṣaṃ brahma vadiṣyāmi yatastvameva pratyakṣaṃ brahma | tvāmeva ṛtaṃ vadiṣyāmi satyaṃ ca | iha samuccīyamāne mokṣopāyabhūte jñānakarmaṇī ṛtaśabdenokte, taditikarttavyatā tu satyaśabdena | athavā ṛtasatyaśabdayorekārthatvātpunarvacanamatiśayārtham | taddataṃ ca satyaṃ ca māmavatu, vaktāramavatu | punarvacanaṃ pūrvavat | athavā māmavatu vaktāraṃ, pravaktāraṃ copādhyāyam | śāntiḥ śāntiḥ śāntirityastu vighnānāmiti śeṣaḥ | trivaṃcanaṃ saṃsārasya vighnabhūyastvāradatiśayārtham | eṣa prathamo'nuvākaḥ || atra prathamāddevatāmātraṃ viśiṣyate'tītakālatā ca ||