Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.32

Commentary of Devapāla 3.9.32

Language
Sanskrit

3.9.32

“purāṇaṃ mānavo dharmaḥ sāṃgo vedaścikitsitam | ājñāsiddhāni catvāri na hantavyāni hetubhiḥ” || “tarko'pratiṣṭhaḥ smṛtayo vibhinnā nāsāvṛṣiryasya mataṃ na bhinnam | dharmasya tattvaṃ nihitaṃ guhāyāṃ mahājano yena gataḥ sa panthāḥ” || “hastasparśādivāndhena” iti || he brahmacārin satyaṃ vad, satyaṃ punaḥ paropakāraparyavasāyi, asatyamapi satyaphalaṃ kadācidvaktavyaṃ yena brāhmaṇavadhādikaṃ rakṣyate | yathoktaṃ “satyaṃ brūyāt priyaṃ brūyānna brūyātsatyamapriyam | asatyaṃ ca priyaṃ brūyādeṣa dharmaḥ sanātanaḥ” || dharmaṃ cara, vihitakarmācārasaṃgrahādikamanutiṣṭha| svādhyāyānmā pramada, svādhyāyaviṣayaṃ pramādamālasyādinānadhyayanaṃ mā kṛthāḥ | ācāryadakṣiṇārthamabhimataṃ dhanamāhṛtya putrapautrādisantānavicchedaṃ mā kārṣīḥ, gurave dakṣiṇāṃ dattvā vivāhaṃ kuryādityarthaḥ | satyasyāsatyabhāṣaṇaṃ pramādaḥ | dharmasya nityanaimittikalakṣṇasyākaraṇaṃ pramādaḥ | kāmyasya tu viguṇasya karaṇamakaraṇaṃ ca | evaṃ yatnasya pramādaḥ ālasyādyupahatatā | kuśalaṃ śarīrarakṣādikaṃ tatra pramādaḥ svāsth‍yepyabhayena tacchāntyādikaraṇaṃ, svastyayanaṃ hi pratyahaṃ śāntirūpaṃ vaiśvadevādāvāmnātam | svādhyāyapramādo na kartavyaḥ, pravacane cādhyāpane āvṛtto'pi vedo guṇitavyo'dhyāpayitavyaśca | evaṃ yajñeṣu pākayajñādiṣu pramādo'nanuṣṭhānalakṣaṇo na kartavyaḥ | mātā deva iva yasya sa mātṛdevo bhava | tvayā'navadyāni agarhitānyeva karmāṇi kartavyāni, na kadāciditarāṇi | śrutismṛtivihitānyapi lokavigarhitāni varjanīyāni purāṇamokṣaniveśanādīni |