Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 3.9.8

Commentary of Devapāla 3.9.8

Language
Sanskrit

3.9.8

he deva dyotanādikarmaka tamevaṃbhūtaṃ tvā bhuvanādhipatibhūtatvāt ahaṃ yāmi prāpnomi brahmaṇā mantrātmakena vedena vandamānaḥ stuvāna āyāmi vā prāptumicchāmītyarthaḥ | ato namaste'stu yasya te divi sadhasthaṃ sthānaṃ tasmai | 'divi pṛṣṭaḥ' pravargyavratahomārambhārthamidamṛtvija uddiśyocyate | he ṛtvijaḥ divi svarge pṛṣṭabhūto'yamādityaḥ sarvadevottama ityarthaḥ | sūryatvak sūryasya tvagiva tvak yasya sa sūryatvak sūryyāntarvartī puruṣa ityarthaḥ | avayāḥ bālyādyavasthāśūnyo brahmaṇo'nādyantatvāt | ato'sya divyasya harasastejorūpasya yajata he ṛtvijaḥ, ekāvyaḥ, manuṣyu manuṣyeṣu mumukṣuṣu sādhurmanuṣyaḥ, suśevaḥ, śeva iti sukhanāma, nityānandasvabhāva ityarthaḥ, sukhasevyo vā chāndaso varṇavyatyayaḥ, suśevā iti kecitpaṭhanti, mṛḍāt mṛḍaṃ sukhamattīti mṛḍāt nityasukhasya bhoktā | gandharva iti vyākhyātam | kābhiryajata | anavadyābhirāhutibhiḥ samajagmābhiḥ samaṃ kṛtvā agniṃ yatantībhiḥ | anekartvikkartṛkatvādbhāktaṃ yaugapadyam | apsu saratītyapsarāstāsvapi gandharva āditya āsīdasti | ayamatra vivekaḥ yadi kaścidāśaṅkate tretāyā abhāvādāhavanīyāḥ kathaṃ brahmacārivratāhutayastatredmuktam | jalacāriṇīṣvapyāhutiṣvā''dityosti sarvatrago'sāvityarthaḥ | ato he ṛtvija āsāṃ vo yuṣmākaṃ sambandhinīnāmāhutīnāṃ samudro mantrarūpo vedaḥ sadanamāśrayo gṛhamāhuḥ atastadvalena laukikāgnau hūyantām | kāstāḥ | yā hutāḥ satyastata eva mantrabalātsadhrīcī sahaiva yajamānena parācaranti | kutra | abhriye'bhracchanne'ndhatamase avidyāvṛta ityarthaḥ |