Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 31.2.3

Commentary of Devapāla 31.2.3

Language
Sanskrit

31.2.3

amṛtā vāk, vāk stanayitnurūpā amṛtā avināśinī | evamāpo'pi amṛtā medhyāḥ | agnirvāco'mṛtaṃ, medhyāyā vāco'gnirvaidyuto'mṛtaṃ tatkṛtatvāttasyāḥ | tantri̱vṛde̍kadhāma, tadetat trivṛt trayamekadhāma ekāśrayaṃ, eko hi meghastrayasyāśrayaḥ | kasya trayasya | apāṃ vāco'gneḥ | tābhirma̍tprattābhiḥ svadhayā madadhvaṃ, he devā ṛtvijaḥ pitaro vā adbhiḥ pādyādibhirmayā prakarṣeṇa dattābhirmadadhvaṃ tṛpyata svadhayā vā | svadhayā hi pitaro mādyanti, yathoktaṃ ‘yathā surāṇāmamṛtaṃ pitṝṇāṃ ca svadhā yathā | sudhā yathā ca nāgānāṃ tathā gaṅgājalaṃ nṛṇām ||’ iti | ihāsmabhyaṃ vasīyo'stu devāḥ, he devāḥ ihaloke asmadarthaṃ vasīyo bhavatu yajñopayogyamannādikamatiśayena vaśagataṃ sulabhamastu || strīvyabhicārāddoṣaśaṃkāyāṃ bhiṣajitumāha yanme māteti | ‘yādṛśaṃ bhajate hi strī sūte garbhaṃ tathāvidham |’ (manu09|9) iti hi smaraṇāt kṣetramapradhānam | śrutirapi bījaprādhānyamāha 'apramattā rakṣata tantumenaṃ mā vā pare kṣetre bījamavāpsuḥ | janayituḥ putro bhavati saṃpradāye moghaṃ labhate kṣetre tantumetam ||' (āpa0dha0sū02| 6| 13|6) iti | yanme mātā pralulobha parapuruṣe ādhyānādikaṃ cakāra, etadeva ca ananuvrataṃ kutsitaṃ vrataṃ cacāra caritavatī, tadreto mama doṣabhūtaṃ pitā vṛṅkāṃ varjayatu apasārayatu | ābhiśca pādyādibhiranyo mātrā yo dhyātaḥ, sa māvapadyatāṃ āgānmāsau havirgrahītum| mābhuranyovapadyatāmiti kecitpaṭhanti, tatra ābhuśabdo mudhānīṣphalādiparyāyaḥ, mā niṣphalamāgādanyaḥ| gatārthamanyat ||