Kathakagrihyasutra 37.3.1
Commentary of Devapāla 37.3.1
- Language
- Sanskrit
37.3.1
dvipadā | triṣṭup | pūṣā yūpaṃ yunaktu dāntaskandhe nidadhātu | savitā yunaktviti samānam | ekasya savitṛśabdasya sakalakṛṣiphalaprasavakriyāṇāṃ kartā vācya ityapaunaruktyam | madhyamayā phālaṃ yunaktītyuktam | sā vyākhyāyate triṣṭup | sīrāṇi phālāni yunakta yūpeṣuyojayata | vi yugā tanota, yugyāni vitanuta agamyāsu yoktrāṇi visārayatetyarthaḥ | kṛte yoniḥ, halabalīvardādikṛte yonirasti | ata iha kṣetreṣu bījaṃ vapata | girā ca śruṣṭiḥ sabharā asannaḥ, naḥ asmākaṃ śruṣṭiḥ kīrtirasdastu karṣaṇāt | yajñādidvāreṇa śrūyate yā śravaṇakriyepsitatamā sā śruṣṭiḥ | kayā | girā vācā śrutismṛtirūpayā | kīdṛśī śruṣṭiḥ | sabharā, bhara iti tejonāmasu paṭhyate, harati sādhumanāṃsi tamāṃsi veti bharaḥ, 'hṛgrahorbhaśchandasi' iti hasya bhatvam, sabharā satejaskā ityarthaḥ | nedīya itsṛṇyaḥ pakvameyāt, iditi pādapūraṇe, atiśayena nikaṭamacireṇaiva kālena pakvaṃ sat annamasmākaṃ ā iyāt āgacchatu | sṛṇyaḥ, sṛṇyā ivākṛṣṭo hastī, sṛṇiraṅkuśaḥ || śunaḥ vāyuḥ, sīraḥ ādityaḥ | he śunāsīrau idaṃ bījamavataṃ, havyajuṣṭiṃ juṣāṇā, havirjorṣaṃ juṣamāṇau haviḥ sevamānau, dvivacanasya 'supāṃ suluka' ityākāraḥ| kiṃca yuṣmatprasādāt kīnāśāḥ karṣakāḥ śunaṃ sukhaṃ kṛtvā bhūmiṃ vitudantu vyathayantu pāṭayantu | tathā suphālāḥ susaṃyuktaphālāḥ santaḥ etairvāhairbalīvardaiḥ abhiyantu abhigacchantu prāpnuvantu phalasamṛddhim ||
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit