Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 4.6.7

Commentary of Devapāla 4.6.7

Language
Sanskrit

4.6.7

he oṣadhe oṣadhirūpa pito karambho bhava dadhikṣīrādimiśrabhaktādinā rūpeṇāsmadgṛhe tiṣṭhetyarthaḥ | vṛkno vyādhīnāṃ varjakaḥ udārathiḥ utkṛṣṭarathaḥ || he soma yatte tava gavāśiro ghanaṃ dadhi, yavāśiro yavakarambhādikaṃ bhajāmahe sevāmahe, tena rūpeṇa he vātāpe pīvaro bhavāsmākam || he pito taṃ tvā vayaṃ stutivacobhiḥ suṣūdima kṣarāmaḥ | gāvo na havyā, yathā gāvo havyaṃ kṣīraṃ kṣaranti | devebhyaḥ sadhamādaṃ sahamadanaṃ tvāṃ suṣūdima | evamasmabhyaṃ tvā sadhamādamiti samānam || vājasyetya'nuvāka indrasya jayavata ārṣam | 'somo vā oṣadhīnāṃ rājā' iti śruteḥ | soma oṣadhīnāṃ vrīhyādikānāṃ rājā | sa ca prajāpatervivartatvāt pariṇatatvādvā prajāpatirūpeṇa stūyate | vājasyānnasya sambandhī prasavaḥ kāryasāraḥ oṣadhīṣvapsu ca rājā, ṣaṣṭhyarthe vyatyayena saptamī, oṣadhīnāmapāṃ ca rājā agre prathamasargādau suṣuve janitavān yajñadvāreṇa jagattrayam| jagatkāraṇabhūtasyāpi somasyaiva vājīkaraṇamityannastutiparyavasāyyetat | ato'nnahomabalādasmabhyamasmadarthamoṣadhyo madhumatyo madhurarasayuktāḥ santu | ‘tāḥ’ iti sarvāsāmoṣadhīnāmanākhyeyātiśayapratipādanārthaṃ ‘te locane’ itivat, jagatkāraṇasyāpi somasya yā hetubhūtāstāḥ kā apītyarthaḥ | rāṣṭre jagati vayaṃ jāgṛyāmā rāgādidoṣanivāraṇāya gṛhītodyamāḥ syāma | purohitāḥ puraḥsarā agresarā agre paraloke hitā ityarthaḥ ||

Linked texts (1)