Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 9.4

Commentary of Devapāla 9.4

Language
Sanskrit

9.4

agnau āhavanīye'gnirmirmandhyaḥ praviṣṭaḥ san carati havīṃṣi bhakṣayati | ṛṣīṇāmṛtvijāṃ putro janyastairnirmanthyāraṇibhyāmutpāditatvāt| eṣo'dhirājaḥ, ādhikyena rājamānaḥ | so'gnirno'smākaṃ sūnurjanyaḥ sayujā sahayogenāhavanīye praviṣṭatvena ayujā ca svarūpapṛthaktvena vartamāno devānāṃ bhāgadheyaṃ yajñaṃ mā rīriṣat mā hiṃsīt | nirmanthyo gṛhyāgnirāhavanīyakuṇḍasādṛśyāt tatra praviṣṭa upacaryate, vaivāhane tvātyantika upacāraḥ | yadvā antarātmā brahmāntaryāmī jāṭharamagniṃ praviṣṭaḥ svayamagnirvaiśvānaraścarati paśyati ṛṣīṇāmavabodhadhanānāmindriyāṇāṃ putraḥ pātraṃ tadadhiṣṭhāna eva teṣāṃ svakāryakaraṇāt, adhirājaḥ adhiṣṭhātṛtvena rājamānaḥ svaprakāśaḥ , eṣa iti pratyātmaṃ pratyakṣanirdeśaḥ | sarvo hi svayaṃ cetayate parameśvaraparatantro'hamiti | yata uktam 'ajño janturanīśo'yam••••••••| iti | sa no'smākaṃ sūnuḥ savitā anujñātā vā, sayujā sahayogena, ayujā ca pṛthagbhāvena vartamāno jāṭharo'gnirdevatābhāgaṃ mā rīriṣat mā gāt, kiṃ tarhi paramātmagāminyaḥ sarvā āhutayaḥ sampadyantām | riṣiriha gatyarthaḥ | athavā paramātmaiva bhāgadheyaṃ vibhāgamavidyāparikalpitaṃ devānāṃ indriyāṇāṃ saṃbandhi mā gāt, kiṃ tarhi svarūpe vimale viśrāmyatviti prakṛtaphalāśaṃsanam ||