Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 29.1

Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 29.1

Language
Sanskrit

29.1

avidhavā jīvadbhartṛkāḥ| śākamiśrāḥ piṇḍyaḥ śākapiṇḍyaḥ, ‘bhakṣyeṇa miśrīkaraṇam' (2.1.35) iti tatpuruṣaḥ| catasro'ṣṭāviti ca prathamāntastrīpadasamānādhikaraṇam| catasro'ṣṭau veti yathāsambhavaṃ vikalpaḥ| samasaṃkhyāniyamārthametat| caturaṣṭāṣṭatvaniyamārthamiti tu kecit| tenāyamanvayaḥ anyūnāścatasṛbhyo'vidhavāḥ striyaḥ samasaṃkhyāḥ ṣaṭkavarjyāḥ śākapiṇḍībhiranyaiśca yathāsambhavadbhirbhojanaviśeṣairbrāhmaṇānbhojayitvā vīṇayā vādyamānayā saha ye gāyanti tacchīlāstaiḥ saha sambhūtā bhūtvā maṅgalagānaṃ gāyeyuḥ| brāhmaṇabhojanānantaraṃ maṅgalagānāvasaro'tra vivakṣito, natu samānakartṛttve'tīvādaraḥ, tena te brāhmaṇānbhojayeyuranye vā, sarvathā brāhmaṇabhojanānantaraṃ maṅgalagānaṃ kartavyam| apivā caturo nartanaṃ kuryāt caturo nartanapravīṇo nartanaṃ kuryāt yadi sauśīlyādiguṇayukto bhavet, viparyaye tu na tābhiḥ saha nartanaṃ kuryādityanenābhiprāyeṇāpivāśabdaḥ| anuṣṭhānaṃ tvāryāvarte yathā dṛśyate, tathā brūmaḥ - kanyāyā mātṛprabhṛtayo'ṣṭau catasro vāvidhavā yathāvibhavaṃ bhojayitvā brāhmaṇāṃścāvidhavābhiḥ saha vīṇāgāthibhiśca gāyanti nṛtyanti sotsāham| tadanusāreṇāyamarthaḥ - catasro'ṣṭau vā striyaḥ karmabhūtā brāhmaṇāṃśca śākapiṇḍībhiranyena ca bhojyaprakāreṇa bhojayitvā vīṇāgāthibhiḥ sahāvidhavābhiśca saṅgāyeyuḥ| ke| arthāt kanyāmātrādayaḥ| apiveti samuccaye| sakalo'sau strīgaṇaścaturaḥ sotsāho bhūtvā nartanaṃ kuryāt|| ‘krīḍaṃ vaḥ' ityanayā gāyantyānumantrayate| vyākhyātā ceyaṃ kṛcchreṣu|

Linked texts (1)