Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 33.8

Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 33.8

Language
Sanskrit

33.8

prakṛtayoktrayuktāvivātrāpi prāptaṃ mantraṃ niṣedhayati tūṣṇīmiti| vimucya kaśāyojitaṃ yoktraṃ mocayitvā| khe rathasyetyādikayarcā hiraṇyaṃ darbhapavitreṇa baddhvā yugasya dakṣiṇabhāgagate randhre nidadhāti| kathaṃ baddhvā| niṣkaryaṃ kṛtvā yathā sukhamocanaṃ bhavati tathetyarthaḥ, niṣkaryaṃ sukhavimocanam| tatsuvarṇaṃ baddhvānantaraṃ dakṣiṇabhāge varasthāne kanyāmānīya sasuvarṇe dakṣiṇasminyugasya tarmaṇi cchidre pūrvoktābhiradbhiradhyadhi kṣārayati, 'uparyudhyadhasaḥ sāmīpye' (8.1.7) iti vīpsāyāṃ sāmīpye adhyadhīti dvirvacanam, yugacchidrasyādhaḥ samīpe kanyāṃ sthāpayitvā mūrdhani suvarṇodakaṃ kṣārayatītyarthaḥ| asminnavasare kanyāvarayoḥ sthānaparivṛttiḥ sampannā, punaḥ sthāna eva sthitirbhaviṣyati| yadvakṣyati, 'dakṣiṇataḥ pumānbhavati' (25kā0) iti| khe rathasyetyaindrī anuṣṭup| brahmaṇa ārṣam| anyatrāpyucyamāne brahmaṇa evārṣam - 'anantaraṃ ca vaktrebhyo vedāstasya vinirgatāḥ|' iti sarvavedānāṃ sāmānyena taddṛṣṭatvasmṛteḥ| he śatakrato anantakriya indrastejasvināṃ madhye parameśvara āditya etāṃ kanyāṃ sūryavarcasamādityakalpakāntiṃ karotu| kiṃ kṛtvā| triṣpūtvā trīn varān pavitrayitvā| kīdṛśīm| apālāṃ vivāhātpūrvaṃ svacchandacāriṇīmata eva pāvanayogyām| kva| rathasya khe, tathā anasaḥ śakaṭasya yugasya ca khe cchidre| athavā apālāmivendra imāṃ kanyāṃ pūtāṃ kṛtvā sūryavarcasaṃ karotviti ivārthagarbhaṃ vyākhyānam| yathā kilāpāleti nāmnā atrerduhitā kuṣṭhavyādhigrastā śūnyāśrame snānādyarthāpasṛtamunike dṛṣṭā yūpādicchidreṣu suvarṇodakenābhiṣicyendreṇa vyapagataraugā sūryakāntiḥ sampāditā, tadvadetāmapyapagatapāpāṃ kṛtvā sūryavarcasaṃ karotu indraḥ| tathā cetihāsaḥ - 'apālā'trisutā tvāsītkanyā tvagdoṣiṇī purā| tāmindraścakame dṛṣṭvā vijane piturāśrame|| rathacchidre tu tāmindro yugasya śakaṭasya ca| prakṣipya nicakarṣa tristataḥ sā sutvacābhavat||' iti|
śaṃ te-hiraṇyamiti jagatī| he kanye te tava hiraṇyaṃ śaṃ sukhamastu| śamu santvāpaḥ, u iti nipātaḥ samuccaye, āpaśca te sukhaṃ santu| methī rathāvastambhanaṃ varūthaṃ śaṃ sukhaṃ tavāstu| yugasya tarma cchidraṃ tava sukhakaramastu| āpaste śatapavitrā bahupāvanyaḥ sukhakāriṇyo bhavantu| enā patyā tanvā saṃsṛjasva, enā anena bhartrā saha tanvā śarīreṇa saṃsṛjasva sambadhyasva| kvacittu śākhāyāṃ paṭhyate tanvaṃ saṃsṛjasveti, bhartrā saha saṃyojayeti tatrārthaḥ|

Linked texts (1)