Kathakagrihyasutra 55.14

55.14

brahmacārī vakti| tamācāryo vācayati brahmacaryamityādi svarityantam| kiṃ kṛtvā dadhikrāvṇa ityādinā trirdadhi bhakṣayitvā bhakṣaṇe brahmacāriṇaṃ prayujya| khāditvā ācānto brahmacaryamityādi brahmacārī paṭhati, gurupāṭhitaḥ sanniti tātparyam| dadhikrāvṇo akāriṣaṃ jiṣṇoraśvasya vājinaḥ| surabhi no mukhā karatapra ṇa āyūṃṣi tāriṣat || eṣā vyākhyātā| brahmacaryamityādi brahmacārī bravīti he guro ahaṃ brahmacaryamāgām, brahmaṇo vedasya caraṇamāgāmāgataḥ prāptaḥ| brahmacaryaṃ mayā avaśyakartavyatayā saṅkalpitam| ata upanayasva māṃ saṃskurvityarthaḥ| adhyeṣaṇe loṭ| he upanetastavāpyācāryakasiddhiḥ phalaṃ bhaviṣyati māṃ saṃskurvata ityātmanepadena bodhayati| ādityadarśanastu vyākhyātavān - gururidamāha - brahmā prajāpatistasya caraṇaṃ brahmabhāvamahamāgāmāgataḥ, ato māmupanayasva brahmasamīpaṃ prāpaya| he brahmacārinnityādi| etat vicintyam| 'omiti brahmaṇo'bhidhānamomiti brahma khaṃ brahme'ti śruteḥ| bhūriti bhūlokasthā devatā agnirūpocyate| bhuvarityantarikṣadevatā pūrvavattātsthyāt, sa ca vāyuḥ| svariti svarlokasthā devatā ādityātmikoktā |
iyaṃ duruktādityādikāstriṣṭubho vācayannācāryo mekhalāmābadhnīte| brahmacārī vakti| gururvācayati| iyaṃ mekhalā duruktādduṣṭādasatyabhāṣaṇādikāduktādvācanātparibādhamānā vārayantī tasyāṃ baddhāyāṃ vākpāṇipādacāpalavāraṇānniyamacodanādvarṇaṃ brāhmaṇādijātitrayaṃ punatī pāvayantī adhyayanādiyogyatā''pādanadvāreṇa, rūpādikaṃ vā varṇaṃ punatī, svabhāvapavitraṃ pāvanayogyaṃ vā| sā me mamāgādāgatā prāṇāpānābhyāṃ balamābhajantī dadatī svādhyāyādidvāreṇa| ‘bhañjo-āmardane’ ityasya, varṇātmakaṃ rūpamābhajantī vināśayantī tasyāṃ hi satyām adhyayanaṃ kriyate| tacca kriyamāṇaṃ prāṇāpānau niruddhya kriyata iti prāṇāpānabalamapahataṃ tayā bhavati| sakhā samānakhyānā| devī dyotanādiguṇayuktā| subhagā hṛdyā navakomalamuñjasaṅgatā| ṛtasya satyasya goptrī pālayitrī tasyāṃ satyāṃ yatheṣṭavācitvanivāraṇāt, ṛtasya yajñasya vā rakṣikā baddhamekhalena vedatīrthādigamanāt| tapaso vrataniyamasahitasya vedādhyayanasya tarutrī tārayitrī pāraṃ nayatrī| ghnatī rakṣaḥ, yātudhānānnāśayantī, vajro vai mekhaleti śruteḥ| sahamānā arātiṃ, śatrumadānaṃ vā prasahamānā abhibhavantī kārpaṇyaṃ śatrūṃśca nivārayantītyarthaḥ| sā no'smākaṃ samantaṃ samantādanuparehi āgaccha bhadrayā vṛttā| he mekhale tava bhartāro dhārayitāraḥ santo vayaṃ mā riṣāma| riṣirhiṃsākarmā| tvāṃ dhārayatāmasmākaṃ hiṃsā mā bhūt| śraddhāyā āstikyasya duhitā śraddhā'sya mātā| tapaso'dhijātā, tapo'syāḥ pitā| mantrakṛtāṃ samyagjñānavidāmṛṣīṇāṃ svasā bhaginī babhūva bhūtā| he mekhale saivaṃbhūtā tvaṃ māṃ parirerihasva ‘liha-āsvādane’ chāndaso varṇavyatyayaḥ māṃ samāśliṣya, mayi tapo niyamayuktādhyayanaṃ dhehi nidhehi, indriyaṃ ca me indriyaṣaṭkapāṭavaṃ ca dehi|