Kathakagrihyasutra 57.9.2
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 57.9.2
- Language
- Sanskrit
57.9.2
vijñātamagrit, viśiṣṭaṃ jñānaṃ vedārthagrāhi, agrit chāndaso hrasvaḥ, tathāhi ṛtvigviśeṣeṇaidhasāgniḥ sandīpyate, tathā vedārthajñānenottarottaramadhyātmacittāgniḥ| vācaspatirhotā, vācaspatirantarātmā, sa hotā cittisrugādipreraṇāt, athavā āhlātā manaḥprabhṛtīnāmṛtvijāṃ preṣayitā'dhvaryuḥ| mana upavaktā, manyate'numanyate iti mano'ntaryāmī, sa upavaktā brahmā| sa hi yat jīvātmā jānāti karoti vā, tat sarvamanuvadatyanupaśyatītyādirūpeṇa anumanyate| prāṇo haviḥ, sa hi paramātmānau hūyate, niruddhyātkrāntikāle brahmadvāreṇa parabrahmaṇi prakṣipyate| sāmādhvaryuḥ, sāmaśabdo vyānavacanaḥ, tathāhi adhvaryuḥ sarvartvijo nijanijakarmasu praiṣairniyacchati, tathā vyānākhyo vāyurnābherūpari daśasvaṅguleṣu puruṣasthāne sthitaḥ prāṇāpānau svamaryādāyāṃ sthāpayati parasparaviruddhagatī| etacca yogasāre nirṇītamasmābhiḥ| yadeva puruṣasya sthānam, tadeva vyānasya prāṇāpānayorniyantuḥ| yadā hotṛpadena āhlātā adhvaryuṃrucyate, tadā bhūtayajñāddhyātmayajñasya vailakṣaṇyapratītiḥ prayojanamadhvaryudvayapradarśanasya| itthaṃ prajāpatinā indrādiśabdavācyena pradyumnādyavasthācatuṣṭayavivartena caturhotrā ca daśavidhamātmānaṃ kṛtvā, paramātmani samarpaṇaṃ kṛtam| tadāha - indraṃ gaccha svāhā, he prāṇa indraṃ paramātmānaṃ gaccha, suhutamastu svāhutaṃ vā| āhvānasya ca śobhanatvamanuṣṭhāpanaparyavasānam| evamasmadādayo'pi brahmavivartā brahmapariṇāmā vā saṃsāranivṛttikāmā anutiṣṭhanti, karmakāṇḍasyāpi ca advaitaprāptau paryavasānamityuktamasmābhiḥ sāṅkhyasāraśārīrakayoḥ|
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit