Kathakagrihyasutra 64.20.2
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 64.20.2
- Language
- Sanskrit
64.20.2
he agne bhuvaḥ pṛthivīlokāt yajñasya yajñajanitasya apūrvasya tvaṃ netā prāpayitā, rajasaśca rasasārasya| kutra netā| yatra niyudbhirvāyubhiḥ sacase ‘ṣaca-samavāye’ sambadhyase'ntarikṣādāvityarthaḥ| vāyusahāyo hyagniḥ sūkṣmatejorūpeṇāpūrvaṃ rasādikaṃ svargādike vartayatītyarthaḥ| śivābhiriti niyudviśeṣaṇam, lokahitakāriṇībhirityarthaḥ| tvaṃ hi divi svarge mūrdhānamādityarūpaṃ dadhiṣe dhārayase, tathā svarṣāṃ jihvāṃ cakṝṣe havyavāham, tava hi jihvā jvālārūpā havyaṃ vahati, svargādisthāndevādin prāpayati| tādarthyena ca tāṃ jihvāṃ svarṣāṃ svargasambandhayogyāmatidīrghāṃ cakṝṣe karoṣi| svargaṃ sīdati gacchati iti svarṣā, svaḥśabde rephasya prakṛtibhāvaḥ, ṣatvaṃ ca sīdatisakārasya, svaśca supāṃ patya iti| āgneyāgnīṣoma yorantarāle'jāmitvāyopāṃśuyāja ājyena kriyate| tatra ‘viṣṇurupāṃśu yaṣṭavyo'jāmitvāya’ iti vākyaśeṣādviṣṇvādyā devatā gamyante| taddevatāmantrā udāharaṇārthaṃ vyākhyāyante| he agnīṣomau imaṃ mama sambandhinaṃ havamāhvānaṃ suśṛṇutaṃ suṣṭhu ākarṇayatam| he vṛṣaṇau kāmyamānārthaprāptyā sektārau vṛṣṭidāyinau vā, ‘tāveva varṣataḥ’ iti śrutiḥ| ‘agnīṣomāvidaṃ sarvaṃ (svargaṃ) yadannaṃ cānnādaśca somo'nnamagnirannādaḥ’ iti, agnerannakṛtā vṛṣṭiryajñadvāreṇa| vṛṣaṇeti ‘supāṃ suluk’ iti dvivacanasyākārādeśaḥ| tathā sūktāni pratiharyatamabhinandatam| kiñca dāśuṣe dānaśīlāya yajamānāya mayaḥ sukhaṃ bhavataṃ sukhakarau yajamānāya bhavatamityarthaḥ|
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit