Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 64.20.3

Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 64.20.3

Language
Sanskrit

64.20.3

agnīṣomayorekamanyaṃ mātariśvā vāyurdivaḥ svargādādityādājabhāra āhatavān| ‘hagrahorbhaśchandasi’ (pā.vā.) iti hasya bhatvam| tathā ca liṅgadarśanam ‘ā dūto agnimabhavadvivasvato vaiśvānaraṃ mātariśvā parāvataḥ’ iti| anyaṃ somam adrairmeghāt mandaragirervā śyena indraḥ pari samantādāmathnāt mathit hisvotpāditavān| ammayatvāddhi somo meghāñjātaḥ, ammayatvaṃ ca somasya bhārate khyātam| athavā ‘amṛtādutthitaḥ somaḥ’ iti liṅgātsamudranirmathanādutpannaḥ somaḥ| he agnīṣomau yuvāṃ brahmaṇā vedenā'nnena ca vāvṛdhānau vṛddhiṃ gatau tenoruṃ mahāntaṃ phalaviśeṣaṃ yajñāya yajamānāya cakrathuḥ kṛtavantau, u lokaṃ ca svargādikaṃ phalaviśeṣopabhogāya cakrathuḥ| idaṃ trilokīrūpaṃ viṣṇurvyāpakatvādvicakrame viśeṣeṇākrāntavān vijigye, tredhā triṣu sthāneṣu divi antarikṣe kṣitau padaṃ nihitavān, caturthaṃ padaṃ pāṃsavo vidyante yatra tat pāṃsuraṃ tatra samūḍhamajñānayogyaṃ sañjātam, avidyārajasi nimagnamityarthaḥ| vaikharī, madhyamā, paśyantī, sūkṣmā ceti catvāraścaraṇāḥ śabdabrahmātmano viṣṇoḥ| tatrāvidyākalpitavibhāgarūpeṇa vaikharyādayaḥ pratibhānti aviduṣāṃ, na sūkṣmātmakaścaturthaḥ|