Pramāṇa · Search · About · API

Paraskaragrihyasutra 23.4.1

Pāraskaragṛhyasūtrabhāṣya (Harihara) 23.4.1

Language
Sanskrit

23.4.1

(atra samidādhānam) atra sāvitrīpradānottarakāle samidhām ādhānaṃ prakṣepaḥ brahmacāriṇo bhavati | atrāgnāviti bhāṣyakāraḥ atrāvasarasya pāṭhādeva siddheḥ (pāṇinā'gniṃ parisamūhati) pāṇinā dakṣiṇahastena agniṃ prakṛtahomādhikaraṇaṃ parisamūhati saṃdhukṣayati īṃdhanaprakṣepeṇa vakṣyamāṇaiḥ paṃcabhirmaṃtraiḥ | yathā (agne suśravaḥ suśravasammā kuru, yathā tvamagne suśravaḥ suśravā asi, evaṃ mā m̐ suśravaḥ sauśravasaṃ kuru, yathā tvamagne devānāṃ yajñasya nidhipā asi, evamahaṃ manuṣyāṇāṃ vedasya nidhipo bhūyāsam ) kecitparisamūhane trīnmaṃtrānmamyaṃte tadyathā | agne suśrava ityārabhya suśravasaṃ mā kuru ityekaṃ, yathā tvamagne ityārabhya sauśravasaṃ kuru ityevaṃ dvitīyam, yathā tvamagne devānāmityādi bhūyāsamityaṃtaṃ tṛtīyamiti | ( pradakṣiṇamagniṃ paryukṣya shift+otthāya samidhamādhātyagnaye samidhamiti ) tataḥ pradakṣiṇaṃ yathā bhavati tathā agniṃ paryukṣya dakṣiṇahastagṛhītenodakena pariṣicya utthāya ūrdhvībhūya prāṅmukhastiṣṭhan samidhaṃ samidhyate dīpyate agniranayeti samit tāṃ samidham ādadhāti prakṣipati | samillakṣaṇaṃ chaṃdogapariśiṣṭe-“ nāṃguṣṭhādadhikā kāryā samitsthūlatayā kvacit | na viyuktā tvacā caiva na sakīṭā na pāṭitā || prādeśānnādhikā nyūnā na tathā syādviśākhikā | na saparṇā ca nirvīryā na homeṣu vijānatā || ” brahmapurāṇe-“ pālāśaśvatthanyagrodhaplakṣavaiṃkaṃkatodbhavāḥ | aśvatthoduṃbarau bilvaścaṃdanaḥ saralastathā || śālaśca devadāruśca khadiraśceti yājñikāḥ ||” marīciḥ-“viśīrṇā vidalā hrasvā vakrāḥ sasuṣirāḥ kṛśāḥ |

Linked texts (2)