Rijvartha 4.27
Ṛjvarthā 4.27
- Language
- Sanskrit
4.27
15 "hiraṇyaśmaśrurhiraṇyakeśa ā praṇakhāt sarva eva suvarṇaḥ"
viśvakarmā sarvasya kartā paramātmā pratiśarīraṃ kṣetrajñatvena vartamānaḥ tatkṛtatvād
vāyoḥ kriyāparispandasya | na kevalaṃ sarvakriyāśaktimān | kiṃ tarhi | vimanāḥ ca
vibhūtamanāḥ sarvaprajñānaḥ sarvatomukhābhiḥ viśeṣavijñānaśaktibhiḥ | ādvihāyāḥ
api ca vihāyāḥ-mahān | vijñāyate hi
“sa vā eṣa mahānātmā annādo vasudānaḥ ”
-iti | na kevalaṃ mahān | kiṃ tarhi | dhātā-sraṣṭā svaśaktiviśeṣasya | vidhātā ca
tadyogyānāṃ viṣayāṇām | vikṣiptavihitānāṃ ca teṣāṃ paramaḥ-utkṛṣṭaḥ indriyāṇāṃ
saṃdarśayitā tatkṛtatvād viṣayaviṣayisaṃbandhasya indriyāṇāṃ ca tadadhiṣṭhitānāṃ prativiṣayamālokasāmarthyaupajanāt | tasya viśvakarmaṇaḥ paramātmanaḥ teṣāṃ svaśaktivikṣepāt
kṣetrajñavibhūtīnāṃ yāni iṣṭāni pūrvavat paramātmajñānaśraddhopāsanābhāvanāprakṣayitaduritāni
tāni iṣā-annena saha saṃmodante-tṛpyanti | ka | yatrā saptaṛṣīn yatra
ityātmagatimācaṣṭe
“viśva̍karman ha̱viṣā̍ vāvṛdhā̱naḥ sva̱yaṃ ya̍jasva pṛthi̱vīmu̱ta dyām
muhya̍ntva̱nye a̱bhito̱ janā̍sa i̱hāsmāka̍ṃ ma̱ghavā̍ sū̱rira̍stu ||”
tākṣryastvaṣṭrā vyākhyātaḥ| tīrṇe'ntarikṣe kṣiyati| tūrṇamarthaṃ rakṣatyakṣṇotervā| tasyaiṣā bhavati