Rijvartha 6.13
Ṛjvarthā 6.13
- Language
- Sanskrit
6.13
“viśvā̍ rū̱pāṇi̱ prati̍ muñcate ka̱viḥ prāsā̍vīdbha̱draṃ dvi̱pade̱ catu̍ṣpade
vi nākama̍khyat savi̱tā vare̍ṇyo̱'nu̍ prayā̱ṇamu̱ṣaso̱ vi rā̍jati ||”
sarvāṇi prajñānāni pratimuñcate medhāvī | kaviḥ krāntadarśano bhavati,
kavatervā | prasuvati bhadraṃ dvipādbhyaśca catuṣpādbhyaśca | vyacikhyatpañcākaṃ
savitā varaṇīyaḥ | prayāṇamanūṣaso virājati
“adhorāmaḥ sāvitra”
iti paśusamāmnāye vijñāyate
kasmāt sāmānyāditi | adhastāttadvelāyāṃ tamo bhavatyetasmāt
sāmānyāt | adhastādrāmo'dhastāt kṛṣṇaḥ kasmāt sāmānyāditi
“agniṃ citvā na rāmāmupeyāt |”
“rāmā ramaṇāyopeyate na dharmāya |”
kṛṣṇajātīyaitasmāt sāmānyāt
“kukavākuḥ sāvitra”
iti paśusamāmnāye vijñāyate | kasmāt sāmānyāditi | kālānuvādaṃ
parītya | kṛkavākoḥ pūrvaṃ śabdānukaraṇam, vaceruttaram
bhago vyākhyātaḥ | tasya kālaḥ, prāg utsarpaṇāt | tasyaiṣā
bhavati
6.13.p1
" adhorāmaḥ sāvitra "
“prā̱ta̱rjita̱ṃ bhaga̍mu̱graṃ hu̍vema va̱yaṃ pu̱tramadi̍te̱ryo vi̍dha̱rtā
15 ā̱dhraści̱dyaṃ manya̍mānastu̱raści̱drājā̍ ci̱dyaṃ bhaga̍ṃ bha̱kṣītyāha̍ ||”
"andho bhaga ityāhuranutsṛpto na dṛśyate| prāśitramasyākṣiṇī
nirjaghāna|"
6.13.p2
iti ca brāhmaṇam