Yāska's Nirukta 111.1

111.1

"sudevo asi varuṇa0-suṣirāmiva (ṛ0 saṃ0 6, 5, 7, 2 )"-iti || priyamedhasa ārṣam | anuṣṭup | he "varuṇa !" "sudevaḥ" śobhanastvam "asi" devaḥ | "yasya" "te" tava, etāḥ "sapta sindhavaḥ" antarikṣanadyo vā bahulāhetyevamādyāḥ,
"aśvrā nāmāṃsi, titutrā nāmāsi, añjapatnī nāmāsi, meghapatnī nāmāsi, nāmāsi, purastādbandha nāmāsi"- iti sindhūnadya ucyante samaitāḥ | samudrā eva vā saptasindhuśabdenocyeran | "kākudaṃ tālu, "anukṣaranti" "sūryyaṃ", "suṣirāṃ" nagarodakaniḥsaraṇabhūmim "iva" sarvataḥ samaśnuvatetyabhiprāyaḥ || evamatra sindhunukṣaraṇasambandhāt "kākudaṃ-tālu"- ityupapadyate | durvecanatvaṃ sarvasya mantrasya kṛtsnādhyayane prayojanam | anyāsu hi ṛkṣu yā etasmin prakaraṇe kṛtsnā adhītāḥ, tāsu samāmnātebhyaḥ padebhyo'nyānyapi anavagatasaṃskārāṇyanekārthāni vā santīti tadupapradarśanārthaṃ kṛtsnādhyayanam, atra punastadapi nāstītyevaṃ durvācyatvam | athavākākudśabdasya prayatnānveṣyatvātkṛtsneyamṛgadhītā syāt |
5 |
27 |