Yāska's Nirukta 136.16
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 136.16
- Language
- Sanskrit
136.16
"śāśadānaḥ ( 70 )" ityanavagatam | "śāśādyamānaḥ"-ityavagamaḥ ||
"a̱bhi si̱dhmo a̍jigādasya̱ śatrūnvi ti̱gmena̍ vṛṣa̱bheṇā puro̍'bhet | saṃ vajre̍ṇāsṛjadvṛ̱tramindra̱ḥ pra svāṃ ma̱tima̍tira̱cchāśa̍dānaḥ || ( ṛ0 saṃ0 1,3, 3, 3 )"-iti || hiraṇyastūpasyārṣam | gosavavivadhyorniṣkevalye śastre śasyate|'abhi ajigāt'abhyagacchat 'asya' indrasya svabhūtaḥ, 'tigmaḥ' utsāhavān vajraḥ 'śatrūn' prati 'sidhmaḥ' sādhayitā śatrūṇām | 'vitigmena' tīkṣṇena 'vṛṣabheṇa' varṣapravarttakena | 'puraḥ' meghapuraḥ asurapurāṃ vā 'abhet' | kiñca, 'samasṛjat vajreṇa vṛtramindraḥ' | sa ca bhidyamānaḥ 'prātirat svāṃ matiṃ' "na dātavyamudakameṣām"-ityetāṃ matiṃ svāṃ prātirat prājahādityarthaḥ | "śāśadānaḥ" punaḥpunaḥ "śāśādyamānaḥ" indreṇa || evamatra "śāśadānaḥ=śāśādyamānaḥ"-ityupapadyate, śabdasārūpyādarthāvirodhācceti |
8||