Yāska's Nirukta 136.2
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 136.2
- Language
- Sanskrit
136.2
"canaḥ (64)"-ityannanāma "pacatā (65)"-ityanavagatam | etaddvyekavacanaṃ dvivacanaṃ bahuvacanaṃ vā bhavati prakaraṇaviśeṣāt | ākhyātasvarūpaṃ caitannāma "pacatiḥ nāmībhūtaḥ"-iti bhāṣyakāro bravīti || "addhīdindra prasthi̍temā ha̱vīṃṣi̱ cano̍ dadhiṣva paca̱tota soma̍m | praya̍svantaḥ prati̍ ha̱ryāma̍si tvā sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̍ḥ || ( ṛ0 saṃ0 8, 6, 21, 3 )"-iti || iyamabhiyutasya śaśiyūpasya gārṣam | triṣṭup | aindrī | "addhi" bhakṣaya | he "indra!" "prasthitā" "prasthitāni" "imā" "imāni" "havīṃṣi" "canaḥ" annam etat havirlakṣaṇam "dadhiṣva" prakṣipa jaṭhare | "pacatā" pakkāni imāni havīṃṣi, ata eva bravīmi dadhiṣveti | "uta somam" api ca somaṃ dadhiṣva | 'prayasvantaḥ' annavanto vayaṃ havīṃṣi kāmayamāna 'tvā' tvāṃ 'prati haryāmasi' pratiharyāmaḥ, kāmayāmahe | "satyāḥ santu yajamānasya kāmāḥ"-ityabhiprāyeṇa | "havīṃṣi"-ityanena sambandhāt "pacatā" ityetadvyatyayaṃ bahuvacanamupapadyate | "pacatirnāmībhūtaḥ"-iti dhātunirdeśaḥ || dvitīyamudāharaṇaṃ bravīti, arthaviśeṣadarśanādasyeti,-"taṃ meda̍staḥ prati̍ paca̱tāma̱bhīṣṭām"-iti | taṃ paśuṃ medastaḥ yatastasya medo vapāsahayogi, tataḥ tena pradeśena pratyagamabhīṣṭām indrāgnī pacatā pakvamityarthaḥ || evametadekavacanaṃ bhavati |
6|
16 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit