Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 171.5

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 171.5

Language
Sanskrit

171.5

“api vā sā kāmadevatā syāt” | api vaivamanyathā syāt-sā ṛk, sa mantraḥ, yo'nāviṣkṛtadevatāliṅgaḥ, sa kāmadevataḥ syāt, kāmato hīcchātastasmin devatā kalpayitavyetyabhiprāyaḥ || kiṃ kāraṇam ? gaṇapadamayo hi saḥ, na hi tatra devatāsaṃvijñānapadam anyatamadevatāviśeṣaprakhyāpakamasti, yato viśeṣāt kasyāñcidekasyāṃ devatāyāmanvābhyo
byāvṛttyāvatiṣṭheta, guṇapadānāṃ ca sarveṣāṃ sarvadevatāśrayatvādaiśvaryayogāt sarvāsāṃ deva tānāmiti || ( 5 ) || “api vā sā kāmadevatā syāt” anāviṣkṛtadevatāliṅge mantre yā vicāryyate devatā, 'kasmin devatā syāt ?' iti, sā kāmataḥ kalpyā, icchāt ityarthaḥ | guṇapadamayatvāt tasya | na mantravākyasāmarthyād devatā niyamyate tatra, kiṃ tarhi ? prayokturicchāsāmarthyāt | athavā-prayoktā yatkāmastaṃ mantraṃ prayuṅkte, tasya kāmasya yā devatā adhipatiḥ, tāmeva tasminnabhisandadhīta |
7 |

Linked texts (1)