Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 172.5

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 172.5

Language
Sanskrit

172.5

“api vā pṛthageva syuḥ pṛthagdhi stutayo bhavanti” | api caivaṃ yathoktamekaikasyā māhābhāgyāt karmapṛthaktvādvā bahunāmattā | api vā pṛthak pṛthak atyantabhinnā evautpattikena bhedena syuriti yājñikā āhuḥ –“pṛthak hi stutayo bhavanti”—iti || kuta etat yājñikā āhuḥ ? iti | adhiyajñe hi stutiniyamo bhavatyabhidhānaniyamaśceti adhiyajñamiti vyākhyeyam–pṛthagvi stutayo bhavanti–iti | hīti hetau, yasmāt pṛthak pṛthak agnyādīnāṃ stutayo bhavanti–| pṛthagagneḥ–“agnimīḷe”—ityevamādyāḥ ( ṛ0 saṃ0 1, 1, 1, 1 )—iti || pṛthag jātavedasaḥ–agniliṅgaṃ sūktam “pranūnaṃ jātavedasam ( ṛ0 saṃ0 8, 8, 46, 1 )—”iti || pṛthagindrasya–“haribhyām” | pṛthagvāyoḥ– “niyudbhiḥ” || pṛthak sūryyasya–“haridbhiḥ | pūṣṇo'jābhiḥ, aruṇībhirgebhiruṣasām”| stutivyabhicāre ca prāyaścittam | tadanupapannaṃ ca paryāyavacanatve teṣām | te vayaṃ stutiniyamāt paśyāmaḥ–pṛthak pṛthagimaivaiśvānaraprabhṛtaya iti |
7 |
4 ) | anaikāntika eṣa dṛṣṭāntaḥ | dṛṣṭo hi prakṛtibhedāt pratikarmabhedaḥ |

Linked texts (1)