Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 178.12

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 178.12

Language
Sanskrit

178.12

atha “triṣṭup” kasmāt ? tato vigṛhyottaraṃ padaṃ nirāha,–“stobhatyuttarapadā" stobhatirdhāturuttaraṃ padaṃ yasyāḥ, seyaṃ stobhatyuttarapadā || "kā tu tritā syāt ?" atha punaḥ pūrvapade yeya tritā tritvaṃ śrūyate ‘tri’-iti, etat kimarthamiti ? ||
“tīrṇatamaṃ” stutatamamidaṃ “chandaḥ” gāyatryādibhyo bahutvāt, seyaṃ tīrṇatamā ca stobhati ceti triṣṭup || “trivṛd vajraḥ, tasya stobhati iti vā” vajramāyudham, tacca punaḥ prāyaḥ trisandhiśaro veṇuḥ śṛṅgaṃ śalyamiti vijñāyate, tasya stobhatītiḥ stutiḥ | athavā-aindrametacchandaḥ, vajraṃ cendrabhaktiḥ, tasmādupapadyate | “yat triḥ astobhat, tat triṣṭubhaḥ triṣṭupttvam-iti vijñāyate” iti |

Linked texts (1)