Yāska's Nirukta 181.1.3
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 181.1.3
- Language
- Sanskrit
181.1.3
punarna manyeta ? itaḥ-yasmāt "api ete uttare jyotiṣī" madhyamaṃ ca uttamaṃ ca "agnī ucyete" || katham ? ityata āha, -etat tāvat pārthivaṃ jyotiḥ, āvāhanakriyāyogāt "agnimīḷe" - ityetasyāṃ ca yathā bhavatoktaṃ tathaivocyate, "tataḥ nu" vayamapi yathā 'madhyamaḥ" agniśabdenocyate tatkarmayogācca sa evāgniḥ, tathemāmṛcamudāhariṣyāmaḥ, -|| "a̱bhipreva̍ntu (ṛ0 saṃ0 3, 8, 12, 3)"- iti || vāmadevasyārṣam | saptame'hni daśarātramga ājyaśastre viniyogaḥ || "abhipapravanta" "abhinamanta" ābhimukhyena namanti prahvībhavanti | "ghṛtasya" "udakasya" "dhārāḥ" || kamabhiprahvībhavanti ?, madhyamam "agnim" | katham ? iti- "samanā iva yoṣāḥ" "samanasaḥ" samānamanasaḥ | ekasmin bhartari yāsāṃ manāṃsi varttante, tāḥ samanasaḥ | tā yathā "kalyāpyaḥ" rūpayauvanādiguṇasampannāḥ, "smayamānāsaḥ" smayamānāḥ īṣaddhasantyaḥ harṣamupajanayantyo bhartustaṃ prati pariṣvajanāya abhinameyaḥ, tathā madhyamasthānamagniṃ ghṛtasyodakasya dhārāḥ "samidhaḥ" samindhyantyaḥ "nasanta" prāpnuvantītyarthaḥ | tāśca tāśca punaḥ saḥ "jātavedāḥ" madhyamasthāno vaidyuto'gniḥ, "juṣāṇaḥ" prīyamāṇaḥ "haryati" punaḥ punaḥ prepsati, abhikāmayate ||
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit