Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 25.1.3

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 25.1.3

Language
Sanskrit

25.1.3

“anūcī anūcyau, itītaretaramabhipretya” itaretaraṃ saṃśliṣṭe hyete | "dyāvā varṇaṃ carataḥ” | “te eva” rātryuṣasau | "dyāvau dyotanāt” uṣā hi svena prakāśena dyotate, rātrirapi svena tamovīryeṇa nakṣatragaṇena vā svamadhikāraṃ prati dyotate | evaṃ hi dyāveti dvivacanam || “api vā” tṛtīyāntamekavacanāntat syāt,—dyauḥ,tayā “dyāvā” “saha yukte ( pā0 2, 3, 19 )” | ‘tayā” saha sparddhamāne “carataḥ” gacchataḥ || kathaṃ punaścarataḥ ? “amināne”| āṅ adhyarthe “todasyeva śaraṇa ā mahasya | tudsyeva śaraṇe'dhi mahataḥ”—iti ( naiga0 kā0 5 a0 7 khaṃ0 )|| uṣā api rātreradhi ātmānaṃ nirmimīte, rātrirapyuṣasaḥ, itaretarasaṃśliṣṭe hīme rātryuṣasau | tasmādevamucyate,—“anyo'nyasyādhyātmaṃ kurvāṇe” iti | 20 | ( athāharnāmanirvacanam )

Linked texts (1)