Yāska's Nirukta 319.14.5
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 319.14.5
- Language
- Sanskrit
319.14.5
ngacchatīti haṃsāḥ paramahaṃsāḥ paramātmā sūryaraśmibhiḥ prabhūta gabhīra basatīti tribhirvasatīti vā raśmirvasatīti vā vahnirvasatīti vā suvarṇaretāḥ pūṣā garbhā ribheti ribhantā vanakuṭilāni kuṭantā ribhantāntarikṣā caratpathāntarikṣā caraditi divi bhuvi gamanaṃ vā subhānuḥ suprabhūto hotādityasya gatā bhavantyatithirduroṇasat sarve duroṇasad dravaṃ sarve rasā dikarṣayati raśmirvikarṣayati vahnirvikarṣayati vananaṃ bhavatyaśvagojā adrigojā dharitrīgojāḥ sarve gojā ṛtajā bahuśabdā bhavanti nigamo nigamavyati bhavatyuṣe nirvacanāya | 29 || oṃ dvau dvau pratiṣṭhitau sukṛtau dharmakarttārau duṣkṛtaṃ pāpaṃ parisārakamityācakṣate | suparṇā sayujā sakhāyetyātmānaṃ durātmānaṃ paramātmānaṃ pratyuttiṣṭhati śarīra eva tajjāyate vṛkṣaṃ rakṣa śarīraṃ vṛkṣaṃ pakṣau pratiṣṭhāpayati tayoranyadbhuktvāñcanamanśnannanyāṃ sarūpatāṃ salokatāmaśrute ya evaṃ vidvānanaśnannanyo abhicākaśītītyātmagatimācaṣṭe | 30|| oṃ āgamiṣyanti śakro devatāstāstribhistīrthaibhiḥ śakrapratarairīḷitebhistribhistīrthairyajñamimaṃ no yajñabhāgadheyamagnīṣomabhāgāvindro juṣasva tṛptāmevaṃ mātulayogakanyā bhāgaṃ sartukeva sā yā devatāstāstatsthāne śakraṃ nidarśanam | 31 || vipraṃ viprāso'vase vidurveda vindaterveiditavyaṃ vimalaśarīreṇa vāyunā viprastu hṛtpadmanilayasthitamakārasaṃhitamukāraṃ pūrayenmakāranilayaṃ gataṃ vipraṃ prāṇeṣu bindusiktaṃ vikasitaṃ vahnitejaḥprabhaṃ kanakapadmeṣvamṛtaśarīramamṛtajātasthitamamṛtavācāmṛtamukhe vadanti | 'a̱gniṃ gī̱rbhirha̍vāmahe' | agniṃ sambodhayedagniḥ sarvā devatā iti |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit