Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 319.14.4

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 319.14.4

Language
Sanskrit

319.14.4

apāñcayati prāñcayati svadhayā gṛhīto'martya ādityo martyena candramamā saha tau śaśvadgāminau viśvagāminau bahugāminau vā paśyantyādityaṃ na candramasamityadhidaivatam || athādhyātmam-apāñcayati prāñcayati svadhayā gṛhīto'martya ātmā martyena manasā saha tau śaśvadgāminau viśvagāminau bahugāminau vā paśyatyātmānaṃ na mana ityātmagatimācaṣṭe | 23 || oṃ tadbhavati bhūteṣu bhuvaneṣu jyeṣṭhamādityaṃ yato jajña ugrastveṣanṛmṇo dīptinṛmṇaḥ sadyo jajñāno niriṇāti śatrūniti niriṇātiḥ prītikarmā dīptikarmā vānumadanti yaṃ viśva ūmā ityadhidaivatam || . ka ādityaṃ pūjayati haviṣā ca ghṛtena ca srucā yajātā ṛtubhirdhruvebhiriti kasmai devā āvahānāśu homārthān ko maṃsate vītihotraḥ sudevaḥ kalyāṇadeva ityadhidaivatam || athādhyātmaṃ-ka ātmānaṃ pūjayati haviṣā ca ghṛtena ca srucā yajātā ṛtubhirdhruvebhiriti kasmai devā āvahānāśu homārthān ko maṃsate vītihotraḥ suprajñaḥ kalyāṇaprajña ityātmagatimācaṣṭe | 27 || ❊ tvamaṅga praśaṃsīrdevaḥ śaviṣṭha martya na tvadanyo'sti maghavan pātā vā, pālayitā vā, jetā vā, sukhayitā vā, indra bravīmi te vaca iti stutisaṃyuktam | 28 || ❊ haṃsa iti haṃsāḥ sūryaraśmayaḥ paramātmā paraṃ jyotiḥ pṛthivī vyāpteti vyāptaṃ sarvaṃ vyāptaṃ vṛnanakarmaṇānabhyāsenādityamaṇḍaleneti tyayatīti loke tyayatīti haṃsaya-

Linked texts (1)