Yāska's Nirukta 319.14.4
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 319.14.4
- Language
- Sanskrit
319.14.4
apāñcayati prāñcayati svadhayā gṛhīto'martya ādityo martyena candramamā saha tau śaśvadgāminau viśvagāminau bahugāminau vā paśyantyādityaṃ na candramasamityadhidaivatam || athādhyātmam-apāñcayati prāñcayati svadhayā gṛhīto'martya ātmā martyena manasā saha tau śaśvadgāminau viśvagāminau bahugāminau vā paśyatyātmānaṃ na mana ityātmagatimācaṣṭe | 23 || oṃ tadbhavati bhūteṣu bhuvaneṣu jyeṣṭhamādityaṃ yato jajña ugrastveṣanṛmṇo dīptinṛmṇaḥ sadyo jajñāno niriṇāti śatrūniti niriṇātiḥ prītikarmā dīptikarmā vānumadanti yaṃ viśva ūmā ityadhidaivatam || . ka ādityaṃ pūjayati haviṣā ca ghṛtena ca srucā yajātā ṛtubhirdhruvebhiriti kasmai devā āvahānāśu homārthān ko maṃsate vītihotraḥ sudevaḥ kalyāṇadeva ityadhidaivatam || athādhyātmaṃ-ka ātmānaṃ pūjayati haviṣā ca ghṛtena ca srucā yajātā ṛtubhirdhruvebhiriti kasmai devā āvahānāśu homārthān ko maṃsate vītihotraḥ suprajñaḥ kalyāṇaprajña ityātmagatimācaṣṭe | 27 || ❊ tvamaṅga praśaṃsīrdevaḥ śaviṣṭha martya na tvadanyo'sti maghavan pātā vā, pālayitā vā, jetā vā, sukhayitā vā, indra bravīmi te vaca iti stutisaṃyuktam | 28 || ❊ haṃsa iti haṃsāḥ sūryaraśmayaḥ paramātmā paraṃ jyotiḥ pṛthivī vyāpteti vyāptaṃ sarvaṃ vyāptaṃ vṛnanakarmaṇānabhyāsenādityamaṇḍaleneti tyayatīti loke tyayatīti haṃsaya-
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit