Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 46.6

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 46.6

Language
Sanskrit

46.6

āha- "yajñaḥ kasmāt" ? ucyate-yadetat "prakhyātaṃ yajatikarma" lokavedayoḥ | etadeva bhāvasādhanena śabdenocyate yajanaṃ yajña iti | atha "vā" "yācyo bhavatīti" yajñaḥ, yācyate hyatra | "yajño vai devānāmanaṃ samabhūt taṃ bhṛtyāḥ samabhāvayanniti ha vijñāyate" [ iti brāhmaṇe ] tasmād yācanād yajñaḥ ||
atha “vā” “yajurgiḥ” ayam “unnaḥ” iva saṃklinna iva “bhavati” bahutvodatra yajuṣām | athavā “bahu kṛṣṇājina ityaupamanyavaḥ” yadyadatra dṛśyate prativiśiṣṭaṃ sādhanaṃ kiñcit, tattat kṛṣṇājinamiti yajñaḥ | some tāvadajinadvayam, yajamāne'pyajinadvayam | avahanyamāneṣu hi haviḥṣu ajinaṃ dharmapātreṣvapyajinam, evaṃ śulbyā'saṅgaḥ| atha “vā” “yajūṣyenam” upakramādārabhyāntaṃ “nayantīti”yajñaḥ | [ oṃ venatiḥ kāntyarthaḥ kāmyante hi yajñād grāmapaśusvargādayaḥ tasmāt sa venaḥ yajña ityucyate | mamedaṃ dāsyatīti eva yajvabhiḥ tasmāt phalaṃ prārthyata iti meghaḥ | ityevamādi ] |
19 |

Linked texts (1)