Yāska's Nirukta 3.19
Nirukta 3.19
- Language
- Sanskrit
3.19
arcati karmāṇa uttare dhātu1p catuścatvāriṃśat/[318]
medhāvi nāmāny uttarāni caturviṃśatih/[318]
medhāvī kasmāt,.medhayā tad vān bhavati,.medhā mati7.dhīyate/[318]
stotṛ nāmāny uttarāni trayodaśa/[318]
stotā stavanāt/[318]
yajña nāmāny uttarāni pañcadaśa/[318-319]
yajñaḥ kasmāt,.prakhyātam yajatir karma iti nairuktā yācno bhavati iti vā yajr unnas bhavati iti vā bahu kṛsna ajina ity aupamanyavo yajūṃsy enam nayati iti vā/[319]
ṛtvij nāmāny uttarāny astau/[319]
rtvij kasmāt,.īranah,.ṛc yastā bhavati iti śākapūnir,.ṛtu yājī bhavati iti vā/[319]
yācnā karmāṇa uttare dhātu1p saptadaśa/[319]
dāna karmāṇa uttare dhātu1p daśa/[319]
adhyesanā karmāṇa uttare dhātu1p catvārah/[319]
svapitis asti iti dvau svapiti karmāṇau/[319]
kūpa nāmāny uttarāni caturdaśa/[319]
kūpaḥ kasmāt,.kupānam bhavati kupyater vā/[319]
stena nāmāny uttarāni caturdaśa eva/[319]
stenaḥ kasmāt,.saṃstyānam asmin pāpakam iti nairuktāh/[319]
nirṇīta antarhita nāmadheyāny uttarāni sas1/[319]
nirṇītam kasmāt,.nirṇiktam bhavati/[319]
dūra nāmāny uttarāni pañca/[319]
dūram kasmād drutam bhavati durayam vā/[319]
purāna nāmāny uttarāni sas1/[319]
purānam kasmāt,.purā navam bhavati/[319]
nava nāmāny uttarāni sas1.eva/[319]
navam kasmād ānītam bhavati/[319]
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (1)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English