Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 7.3.4

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 7.3.4

Language
Sanskrit

7.3.4

āha-nanu ādau ca madhye ca pūraṇānāmāgamo dṛṣṭaḥ, tadyathā--“nūnaṃ sā te"-iti, atha kathamūcyate-'ye'pravṛtte'rthe āgacchanti te padapūraṇāḥ'-iti ?, ucyate-na hyetadadhyayanakālīnamānupūrvyamakṣarāṇāṃ padānāṃ vā vyākhyākāle niyatamasti, arthaprakāśanārthanirvacanavaśenyānyadānupūrvyamupajāyate saṃmākhyākāle | tatraivaṃ satyākhyātapadaṃ pradhānam, tadanu nāma, tadanūpasargaḥ, tadanu nipātāḥ,-ityetāmānupūrvīmapekṣyaitaduktam | tatra ye pravṛtte'rthe āgacchanti, te padapūraṇā bhavantīti | etāmānupūrvīmapekṣya pūrvamākhyāta lakṣaṇamuktam, tadanu nāmalakṣaṇam | tasmādādāvapi nipātaḥ sanmadhye vā anta eva draṣṭavyaḥ | loke'pi hi dattānuyogānāṃ brāhmaṇānāmsthānakramo'kiñcitkara eva bhavati | madhye'nte vāvasthito yaḥ pradhānaḥ, so'dya ityucyate | tasmāt samyagevoktaṃ 'ye'pravṛtte'rthe'-iti || vyatyayaṃ cādhikṛtya ślokamapyudāharanti"ādimadhyāntaluptāni pracchannārpihitāni ca | brāhmaṇaḥ pariguhyeta vede vyavahitāni ca ||"-iti | 9 |

Linked texts (1)