Yāska's Nirukta 313.2.3
Niruktavṛtti 313.2.3
- Language
- Sanskrit
313.2.3
vayaṃ 'stomaṃ' trivṛtpañcadaśādikam 'ṛdhyāma' ṛdhyāsma, varddhayema | kiñca, 'vājaṃ' havirlakṣaṇamannaṃ yuvābhyāṃ 'sanuyāma' prayacchema | tasmād yuvāṃ 'sarathā' sarathau, samānarathau, ekameva rathamārūḍhau santau 'iha' asmin karmaṇi 'naḥ' asmadīyaṃ 'mantraṃ' mananīyaṃ stotram 'upayātam' upāgacchatam | 'godhvantaḥ' gorudhasyāvasthitaṃ 'pakvaṃ' pariṇatam, tadeva 'madhu' madhuraṃ 'yaśo na' yaśa ityannanāma, naścārthe, kṣīrājyādilakṣaṇam, mahāvīrapātre avanīyamānam, annaṃ cāpekṣya āgacchatamiti sambandhaḥ | evamuktaprakāreṇa 'bhūtāṃśaḥ' etannāmā ṛṣiḥ 'aśvinoḥ' 'kāmam' abhilāṣamātmiyābhiḥ stutibhiḥ 'aprāḥ' āpūrayat, sampūrṇamakārṣīdityarthaḥ | "prā pūraṇe" ādādikaḥ (pa0), vyatyayena madhyamaḥ || "amitaṣṭrīyaṃ sūktam" caindram, tadapi "ekaliṅgam"-iti || yathā"śunaṃ hu̍vema ma̱ghavā̍na̱mindra̍ma̱sminbhare̱ nṛta̍ma̱ṃ vāja̍sātau | śṛ̱ṇvanta̍mu̱gramava̍se̱ sama̍tsu ghnanta̍ṃ vṛ̱trāṇi̍ sa̱ṃjita̱ṃ dhanā̍nām || ( ṛ0 saṃ0 3, 2, 4, 7 )"-iti | vijayāya 'samatsu' saṃgrāmeṣu nityaṃ 'ghnantaṃ' 'vṛtrāṇi' vārakāṇi śatrujātyāni, 'sañjitaṃ' samastānāṃ vīrāṇāṃ dhanānāṃ ca jetāram, 'śūnam' śūnam, utsāhena pravṛddham, 'nṛtamam' jagataḥ atiśayena netāram 'ūtaye' rakṣaṇāya 'asmin' 'bhare' saṃgrāme 'vājasātau' yasmin śatrūn jitvānnāni sambhajyante tasmin, 'huvema' vayamāhayāmahe, tam 'indram' evamādiguṇayuktamātmano vijayāyeti | 12 | 40 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit