Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 4.2

Niruktavṛtti 4.2

Language
Sanskrit

4.2

"te yathāvacanamabhyūhitavyāḥ " | ta ete janyādiśabdavācyāḥ vikārāḥ, yathāvacanaṃ yo yasminvacane yathāvacanamavasthitāḥ santaḥ prakaraṇopapattibhyāṃ mantrārthanirdhāraṇaṃ prati abhyūhitavyāḥ vitarksaḥ prayujyamānā iti vākyaśeṣaḥ | sarva eva dhātavo bhāvavacanāsteṣāmihādhyayane prāpte śāstrātigauravabhayādetalakṣaṇamutsṛṣṭam | iha śāstre vyākhyāśailīya dṛśyā-uddeśo, nirdeśaḥ, pratinirdeśa iti || tatroddeśaḥ sūtrasthānīyaḥ | tadyathā-' ṣaḍ bhāvavikārāḥ ' iti || nirdeśo vṛttisthānīyaḥ | tadyathā--'jāyate'sti vipariṇamate' iti || pratinirdeśo vārttikasthānīyaḥ | tadyathā- 'jāyata iti pūrvabhāvasyādimācaṣṭe' iti | evaṃ sarvatra yathāsambhavaṃ yojyam |